Berichten

Equinox: Minder afhankelijk van technisch specialisten dankzij Augmented Reality

In veel productieomgevingen blijven mensen nodig om machines te onderhouden, terwijl het tekort aan technisch geschoolde arbeidskrachten al jarenlang toeneemt. Met dat probleem kampt ook het Zuid-Hollandse maakbedrijf Equinox MHE, dat post- en andere sorteermachines bouwt voor klanten over de hele wereld. Omdat met het onderhoud van de machines veel reistijd gemoeid is, was het bedrijf al vóór de coronapandemie op zoek naar manieren om dit op afstand uit te voeren. In een SMITZH-project testten TNO en Equinox daarom de toepassing van mensgerichte technologieën zoals Augmented Reality, die bedrijven minder afhankelijk maken van experts. Zodat onderhoud efficiënter, goedkoper en duurzamer wordt.

Het is een gewone donderdagmiddag in tijden van corona. Op het bedrijventerrein langs de N207 in Hillegom zijn maar weinig parkeerplekken bezet, de beeldschermen op het kantoor van Equinox staan op zwart, het bedrijfspand langs de Ringvaart mag je als bezoeker alleen met mondkapje betreden. In de werkplaats, twee klapdeuren verder, gaat het werk wel op volle toeren door: met 2.600 vierkante meter is hier ruimte zat om voldoende afstand te houden. ‘De vraag naar werken op afstand speelde bij ons al voordat we ooit van COVID-19 hadden gehoord’, zegt Tjalling Dolman, projectmanager bij Equinox, ‘maar de lockdown versterkte wel de noodzaak ervan.’

Onderhoud en reparaties op afstand

De Hillegomse systeemintegrator levert onder meer sorteer- en verpakkingsmachines en bijbehorende systemen voor de post, retail, e-tail en e-fulfilment. Organisaties als de Britse Royal Mail, GLS Spanje en The Delivery Group zijn klant, net als vele webwinkels. ‘Onze machines automatiseren het complete bestelproces vanaf het moment dat de orderpicker het product vanuit het magazijn op de lopende band legt’, vertelt Tjalling. ‘Het product wordt dus automatisch ingepakt met een dozensluiter en vervolgens gesorteerd voor transport.’

Aangezien Equinox vooral buitenlandse klanten heeft, zijn technisch specialisten veel onderweg voor reparaties en onderhoud. ‘Net als veel andere maakbedrijven hebben we lang niet altijd genoeg specialisten beschikbaar’, zegt Tjalling. ‘Dat kan komen door krapte op de arbeidsmarkt, maar dus ook door een pandemie. Laatst wilden we twee specialisten naar Turkije sturen, maar die zouden bij terugkomst twee weken in quarantaine moeten.’ Onderhoud op afstand kan dan uitkomst bieden en, ook zonder corona, een hoop tijd en kosten besparen. ‘Natuurlijk kun je een keer een engineer sturen in plaats van een specialist, maar dat is geen structurele oplossing. Hetzelfde geldt voor remote assistance technology waarbij een specialist inbelt om een medewerker op afstand te begeleiden: als dat al werkt, blijf je afhankelijk van de expert.’

Smart glasses, tablet en HoloLens

Tijdens een webinar van het Lean Management Network hoorde Tjalling voor het eerst over TNO’s onderzoek naar mensgerichte technologieën. Deze ondersteunen mensen bij hun taakuitvoering. ‘Vaak is dat op fysiek gebied, met een cobot of exoskelet,’ zegt Tim Bosch van TNO, ‘maar ze kunnen ook cognitief helpen, zoals de smart glasses, de tablet-app en Microsoft HoloLens 2 die we in dit onderzoek testten.’ Alle drie de technologieën zijn voorbeelden van operatorondersteuning, waarbij een medewerker zonder hulp van buitenaf stapsgewijs door een procedure wordt geleid.

‘Bepaalde maak- en onderhoudsprocessen zijn te complex om te automatiseren of te robotiseren’, legt Tim uit. ‘Voor die werkzaamheden heb je nog steeds iemand met de juiste kennis en skills nodig. Maar dan moet die er wel zijn. Mensgerichte technologieën stellen ook minder ervaren medewerkers in staat complex werk te doen. De technologie daarvoor bestaat al, het is een kwestie van die ook goed benutten. Hoe je dat het beste doet, wilden we in dit project onderzoeken. Daarvoor waren we alleen nog op zoek naar goede use cases. De uitdaging van Equinox leende zich daar perfect voor.’

Onderhoudsprocedure als use case

Welke informatie heeft een medewerker nodig om een taak uit te voeren? Hoe richt je de beschikbare technologie daarop in? En waar liggen de grenzen van de technologie? Die concrete vragen wilden Tim en zijn collega-onderzoekers met dit project beantwoorden. Daarvoor stelden ze samen met Equinox een use case op waarin testpersonen een standaard onderhoudsprocedure doorliepen zonder hulp van een expert. ‘We kozen een onderdeel dat typisch is voor storingen en voldoende complexiteit heeft: het vervangen van de inverter van een pakketsorteermachine.’ De testpersonen, die geen technische kennis van de machine hadden, doorliepen de procedure drie keer, steeds met een andere methode, in willekeurige volgorde.

De geteste technologieën

Veruit de meest spectaculaire technologie in dit project is de Microsoft HoloLens 2, die je draagt als een fietshelm. Een transparant beeldscherm met instructies beweegt mee met je kijkrichting. Met een 3D-stippellijn geeft de bril aan waar op de machine je een bepaald onderdeel vindt. Een cirkel om een knop of een oplichtende schroef laat zien waar je precies op moet drukken of aan moet draaien. Gelukt? Dan zeg je ‘next step’ of houd je het stipje, dat als een muisaanwijzer je kijkrichting volgt, een paar seconden op een pijltje gericht. De volgende stap verschijnt in beeld. Wil je een instelling wijzigen, dan kijk je even naar de binnenkant van je pols, waar als een horloge het menu verschijnt en je met je andere hand op kunt tikken.

De twee verschillende geteste smart glasses werken volgens hetzelfde principe, maar iets minder geavanceerd. De een toont rechts in beeld een ondoorzichtige foto van het te vervangen onderdeel met illustraties van de handelingen. Door gesproken opdrachten als ‘next step’ en ‘proceed’ verschijnt het volgende plaatje. De tweede bril bestuur je met een afstandsbediening, die met een kabel aan de bril vastzit. Daarmee heb je dus niet beide handen vrij. De afbeeldingen zijn wel wat groter dan op de andere slimme bril.

Bij de laatste methode, een app voor de tablet, werk je aan de hand van de bekende montagehandleiding: een foto met illustraties en een korte uitleg in tekst. Sommige stappen bestaan uit meerdere fotos. Door te swipen ga je eenvoudig naar de vorige of volgende stap.

Hoewel de gebruikservaring van de geteste methodes erg verschilt, waren zowel de testpersonen als Equinox zelf over iedere technologie enthousiast. Tjalling: ‘De HoloLens leek een ver-van-m’n-bedshow, maar is in de praktijk helemaal niet zo futuristisch.’ Ook de tabletmethode overtrof de verwachtingen. ‘Daar waren we vooraf wat sceptisch over. Het leek ons onhandig om geen handen vrij te hebben, maar in de praktijk bleek dat helemaal geen belemmering.’ Enige kanttekening: een van de twee geteste smart glasses toonde net te kleine afbeeldingen voor een optimale gebruiksvriendelijkheid. Maar ook daarmee doorliepen de testpersonen de procedure succesvol.

Inwerken zonder collega

Het belangrijkste onderzoeksresultaat? ‘Dat mensen zonder knowhow van de technologie de onderhoudsprocedure volledig zelfstandig kunnen doorlopen’, zegt Tim. ‘Met een snelheid die gelijkstaat aan die van een specialist.’ Dat inzicht vormt een bewijs voor de toegevoegde waarde van mensgerichte technologie. Tjalling: ‘Iemand zonder voorkennis kan relatief complexe handelingen uitvoeren zonder hulp van een expert. Een medewerker die pas twee weken bij ons werkte, kon de onderhoudsprocedure foutloos doorlopen. Net als vanmiddag een journalist dat kon. Dat bespaart een bedrijf de tijd die de specialist anders kwijt zou zijn aan inwerken of reizen naar de klant. Doordat meerdere mensen het werk kunnen uitvoeren, heb je bovendien minder specialisten nodig.’ Nog een voordeel noemt hij dat de technologie een bepaalde werkwijze afdwingt. ‘Specialisten willen nog weleens op een traditionele manier met nieuwe technologieën omgaan, terwijl dat lang niet altijd efficiënt is.’

‘Zonder de kennis van TNO en de financiële en facilitaire hulp van SMITZH hadden we nooit geweten dat mensgerichte technologieën ons zoveel efficiëntie konden opleveren.’ 

– Tjalling Dolman, projectmanager R&D bij Equinox

Voor het beste resultaat bleek wel dat het instructieniveau moet aansluiten bij de gebruiker. Tjalling: ‘Voor iemand zonder technische achtergrond kan de draairichting om een schroef los te maken al relevante informatie zijn. Maar als je dat ook in de instructies zet bij een meer ervaren medewerker, voelt die zich niet serieus genomen.’ Op dat gebied wil TNO de technologie nog verder ontwikkelen en de interface verbeteren. ‘Bijvoorbeeld door de bril zelflerend te maken met een AI-component, die zelf kan inschatten hoeveel informatie een gebruiker nodig heeft om een taak uit te voeren’, zegt Tim. Ook de manier waarop je informatie het beste kunt weergeven wil hij verder onderzoeken. ‘Welk effect heeft het bijvoorbeeld als je de animaties weglaat?’ Tot slot wil TNO het aanmaken van instructies verder vereenvoudigen. ‘Dat gebeurt nu grotendeels handmatig. Er zal altijd een specialist naar moeten kijken, maar we willen wel manieren onderzoeken waarop dat meer geautomatiseerd en dus sneller kan.’ 

Meer efficiëntie, duurzaamheid en inclusie

Nu het onderzoek is afgerond, werkt Equinox aan een businesscase die moet uitwijzen of het integreren van de technologie op lange termijn zinvol is. Om andere maakbedrijven ook de voordelen van de mensgerichte technologieën te laten ervaren, ontwikkelt het bedrijf samen met SMITZH en TNO een demo-opstelling in fieldlab RoboHouse. Daar kunnen geïnteresseerden de technologie in de praktijk ervaren. ‘Veel maakbedrijven hadden al interesse en die populariteit heeft door corona een enorme vlucht genomen’, zegt Tim. ‘We zien wel dat bedrijven nog voorzichtig zijn, omdat ze denken dat de technologieën meer tijd kosten dan ze opleveren door veranderingen in werkprocessen en het ermee leren werken.’

Met de demo’s, workshops en trainingen bij RoboHouse wil SMITZH laten zien dat mensgerichte technologieën niet zo futuristisch of ingewikkeld zijn als veel mensen denken. Tim: ‘De technologieën maken complex werk juist eenvoudig en toegankelijk. Daarmee dragen de innovaties bij aan efficiëntie en duurzaamheid door minder reis- en inwerktijd. Maar bijvoorbeeld ook aan inclusie van mensen met minder kansen op de arbeidsmarkt, meer zelfvertrouwen en het verkleinen van het tekort aan technisch specialisten. Om die impact te vergroten, willen we goed kunnen adviseren over de bewezen mogelijkheden en voordelen. Om zo andere maakbedrijven te motiveren om deze veelbelovende technologieën zelf ook te gaan ervaren én gebruiken.’

Zelf de Microsoft HoloLens, smart glasses en tabletmethode ervaren en zien wat ze jouw bedrijf kunnen opleveren? Meld je aan voor een demo of workshop bij fieldlab RoboHouse. Neem hiervoor contact op met Tim Bosch van TNO.

Project digitalisering en bijscholing maakindustrie ontvangt financiering MRDH

Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) maakte onlangs bekend extra financiële middelen vrij te maken om de regio sterker uit de crisis te laten komen. De gemeente Delft ontving € 69.000,- als bijdrage om het project ‘Operator van de toekomst’ mogelijk te maken. Het project is gericht op digitalisering en bijscholing van de maakindustrie en door RoboAcademy, in samenwerking met fieldlab SAM|XL, de TU Delft en bedrijven zoals Pilz. Het project gaat november 2020 van start en zal lopen tot mei 2022.

Leren werken met cobots en automatisch geleide voertuigen

Het omgaan met geavanceerde software en machines vereist een slimme samenwerking tussen mens en techniek. Denk bijvoorbeeld aan assemblage- en afwerkingsprocessen die geautomatiseerd kunnen worden zoals boren, schroeven, lijmen en schuren. Hierbij werken medewerkers samen met een robot (cobots) en krijgen zij werkinstructies via bijvoorbeeld een augmented reality (AR) of virtual reality (VR)-bril. Daarnaast kunnen automatisch geleide voertuigen (AGV’s) worden ingezet om medewerkers bijvoorbeeld te ontlasten bij sjouw- en tilwerk. In het project is ruimte voor 45 werknemers en 45 vo-, mbo- en hbo-docenten om te worden bijgeschoold in het gebruiken van cobots en AGV’s.

Training cobots

Training cobots

Leven lang ontwikkelen

Het project is niet alleen gericht op een eenmalig scholingsaanbod, maar moet een leven lang ontwikkelen stimuleren. Hiervoor zullen 25 docenten in professionele leergemeenschappen lesmateriaal ontwikkelen om hun studenten te onderwijzen. Ook wordt het vakdidactisch lesmateriaal vermarkt en opgeschaald om (online) modules voor (ex-) werkenden op te zetten. TU Delft voorziet in korte digitale modules die gebruikt worden voor de praktijktraining. RoboAcademy coördineert het opzetten van het programma, organiseert en geeft de trainingen en zorgt voor de opschaling daarvan.

Betrokken fieldlabs

Het Delftse fieldlab SAM|XL zal als locatie dienen voor praktijktrainingen. SAM|XL richt zich op het automatiseren en robotiseren van de productie van grote lichtgewicht constructies. Daarnaast beschikt dit fieldlab over de nodige expertise en heeft zij een rol in de borging van de opgedane kennis voor de regio. RoboAcademy is het skillslab in oprichting voor het fieldlab en fieldlab RoboHouse. RoboAcademy ontwikkelt flexibele bijscholingsmodules gericht op 21st century manufacturing skills, waarmee deelnemers zelf een leerpad kunnen samenstellen.

Meer weten?

Ben jij geïnteresseerd in dit project? Maak dit nu alvast kenbaar aan RoboAcademy. Je ontvangt meer informatie over deelname aan het trainingsprogramma op het moment dat aanmelden mogelijk is. Lijkt het je leuk om mee te werken aan de uitvoer van het project, bekijk dan deze vacature eens. RoboAcademy zoekt een projectmedewerker die de inhoud van het programma zal bepalen en trainingen kan geven. Heb jij een andere vraag over bijscholing van personeel? Stel deze dan aan Marie-Claire van Dorenmalen.

 

VIDEO: 10XL & SMITZH

In deze video vertelt 10XL hoe zij gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheden die SMITZH biedt. Laat je inspireren en ontdek hier hoe jij zelf gebruik kunt maken van SMITZH.

10XL biedt services rondom het 3D-printen van grote oppervlakken en gebruikt daarbij gerecycled plastic.

Nieuwe videoserie: Inside RoboHouse

Fieldlab RoboHouse uit Delft heeft een nieuwe videoserie online geplaatst: Inside RoboHouse. Via youtube kun je je nu in een paar minuten laten inspireren door ondernemers die met slimme technologieën als AI en robotica aan de slag zijn gegaan. Het eerste deel verschijnt op een moment dat veel oprichters en vernieuwers voor grote uitdagingen komen te staan. Het fieldlab nodigde enkele van hun meest veerkrachtige leden van de community uit om hun advies en inzicht te delen. Wat hebben ze geleerd? En hoe zien ze de toekomst? Ontdek het nu.

In de eerste afleveringen komen Crijn Bouman van ROCSYS (automatisch opladen elektrische voertuigen), Herbert ten Have van Fizyr  (automatisch oppakken van product(onderdelen) en Alex Noordstrand van Fleet Cleaner (automatische scheepsrompreiniging) aan het woord.

Lijkt het jou wat om zelf met AI of robotics aan de slag te gaan en kun je daar wat hulp bij gebruiken? Fieldlab RoboHouse staat voor je klaar om je te ondersteunen met hun faciliteiten en kennis. Bij SMITZH stimuleren we graag dat je samen met een fieldlab jouw mogelijkheden verkent. Je kunt daarom een innovatieproject bij RoboHouse doen met een voucher. Er zijn vouchers om nieuwe technologie te ontwikkelen en een haalbaarheidsonderzoek te doen. Ook zijn er vouchers om bestaande technologie toe te passen in je eigen productiestraat. Je krijgt dan een deel van de kosten vergoed. Ook voor een workshop bij RoboHouse zijn er vouchers beschikbaar waarmee je de kosten zelfs volledig vergoed kunt krijgen. Interesse? Neem dan direct contact op met Jaimy Siebel, Managing Director RoboHouse.

Oproep deelname peer-2-peer group 3D-metrologie

Gisteren vond het online webinar 3D-metrologie plaats. Over het vinden en vergelijken van vormen met 3D-optische sensoren voor productiebedrijven. Aan het webinar namen 22 personen van verschillende kennisinstituten en maakbedrijven deel. Tijdens het webinar zijn ervaringen uitgewisseld van type toepassingen. Eén van de zaken die tijdens het webinar naar voren kwam, is dat er nog geen kant-en-klare systeemoplossingen zijn voor grote producten. SMITZH wil bedrijven graag hulp bieden dit gezamenlijk te gaan ontwikkelen met zoveel mogelijk geïnteresseerde partijen. Om de mogelijkheden te verkennen zal een peer-2-peer group gestart worden. Geïnteresseerden kunnen zich hiervoor melden bij fieldlab Dutch Optics Centre (DOC).

3D-metrologie

Veel bedrijven werken aan het steeds verder digitaliseren van het productieproces, onder andere door het gebruik van slimme automatisering. Denk bijvoorbeeld aan kwaliteitscontrole en een situatie waarin robots gebruikt worden voor handling van producten. Op dit gebied werkt Nederland aan een unieke internationale positie van onze maakindustrie: kleine series, unieke producten tegen serieproductieprijzen. 3D-metrologie is hierin een cruciaal stuk gereedschap. Tijdens het webinar zijn diverse voorbeelden van 3D-metrologiesystemen en hun prestaties besproken. De kernstappen in het gebruik zijn: 3D-meting, objectreconstructie, vergelijking met het oorspronkelijke (digitale) object of aansturing van een robot.

Toepassingen door de industrie

De bedrijven die deelnamen aan het webinar blijken vooral aan twee toepassingen te werken: kwaliteitscontrole en robotaansturing (via zero programming). De meeste van hen werken aan grote producten, van kubieke meters in volume en met millimeter nauwkeurigheid. Er bleken op dit moment nog geen kant en klare systeemoplossingen voor deze applicaties te zijn; zelf ontwikkelen, met zoveel mogelijk geïnteresseerde partijen, is een logische vervolgstap.

Peer-2-peer group

SMITZH wil hier graag bij ondersteunen. Daarom de oproep aan geïnteresseerde bedrijven om zich te melden. We willen een groep van soortgelijke toepassers samenbrengen met fieldlab DOC en SAM|XL voor kennisuitwisseling, demo’s van bestaande robots en metrologiesensoren, en een gezamenlijke R&D-roadmap opzetten.

Aanmelden en meer informatie:

Door een mail te sturen naar Bart Snijders van TNO kun je je interesse kenbaar maken. Het is geen probleem als je het webinar niet gevolgd hebt.

 

SAM|XL breidt diensten uit en vernieuwt website

SAM|XL, het fieldlab dat zich bezighoudt met het automatiseren en robotiseren van de productie van grote lichtgewicht constructies, heeft de afgelopen maanden een aanzienlijke professionaliseringsslag gemaakt. Het fieldlab heeft haar aanbod flink uitgebreid en beter inzichtelijk gemaakt. Daar hoort ook een nieuwe website bij. Op de website vind je onder meer de verschillende robots die zich in SAM|XL bevinden; de mogelijkheden om deze te gebruiken; en een overzicht van actuele projecten en trainingen. Heb jij al eens gekeken of dit fieldlab wat voor jou is?

Nieuwe website SAMXL

SAM|XL is een non-profit fieldlab, gevestigd op de campus van de TU Delft. Een gezamenlijk onderzoekscentrum waar technologie op het gebied van slimme geautomatiseerde productieprocessen wordt ontwikkeld, gedemonstreerd en waarbij risico’s worden verminderd. Door middel van een community verbindt SAM|XL maakbedrijven met hard- en software leveranciers én onderzoeks- en kennisinstellingen. Bedrijven die grote lichtgewicht composietonderdelen gebruiken zijn vooral te vinden in de luchtvaart-, energie- en maritieme sector.

SAM|XL

Het pad naar automatisering in kaart brengen

SAM|XL helpt bedrijven bij infrastructuur, kennis en training over het automatiseren van slimme productietechnieken. SAM|XL biedt hulp bij de technische uitdagingen in het opstellen van een automatiseringsproject. Daarnaast beschikt SAM|XL over tijdelijke kantoorruimte, robots en software die alle beschikbaar zijn om een toepassing te ontwikkelen en valideren. In het fieldlab is veel kennis en ervaring aanwezig. Zo is er een uitgebreide software-bibliotheek beschikbaar en lopen er diverse technici rond die weten waar de uitdagingen liggen en wat mogelijke oplossingen zijn. Om de faciliteiten goed te kunnen gebruiken, is kennis nodig van de techniek. Samen met RoboAcademy biedt SAM|XL daarom diverse masterclasses en trainingen aan.

samxl

De SAM|XL Community: kennisdelen

Om optimaal gebruik te kunnen maken van de diensten van SAM|XL dien je toe te treden tot de SAM|XL Community. De Community bestaat uit toeleveranciers van hardware, software en materialen; onderzoeks- en onderwijsinstellingen; en maakbedrijven en integrators. Er worden onderling goede afspraken gemaakt over kennisdeling. Deelnemers willen uiteraard zoveel mogelijk open innoveren; maar wel met behoud van hun unieke concurrentiepositie. Door deel te nemen aan de SAM|XL Community deel je kosten en versnel je jouw innovatie.

SAM|XL

Opschaling: meer deelnemers en partners

De afgelopen maanden is de SAM|XL Community aanzienlijk gegroeid. Nieuwe deelnemers zijn bijvoorbeeld: CEAD, SUZLON en royal3D. Ongeveer 25 technologie-aanbieders hebben zich inmiddels verbonden aan de Community. Hieronder zijn grote namen als ABB, KUKA, AkzoNobel, Siemens, Toray Advanced Composites en Hexagon. Als technologiepartner van SAM|XL kun je jouw systemen beschikbaar stellen aan bedrijven en studenten. Omdat het fieldlab ondersteund wordt door diverse instanties als de gemeente Delft, SMITZH en het European regional Development Fund, is de weg naar financiering vaak makkelijker te vinden, dan wanneer je daar als bedrijf zelfstandig naar op zoek gaat.

RAMLAB weer stap verder in grootschalig 3D-metaalprinten

Met ondersteuning vanuit SMITZH werkt fieldlab RAMLAB middels innovatieprojecten aan de doorontwikkeling en toepassing van 3D-metaalprinten. Via kortlopende afgebakende projecten komt grootschalige impact van hun WAAM-technologie steeds dichterbij. Einddoel is om de technologie toegankelijk te maken voor het mkb en daar als regio een unieke wereldpositie mee te behalen. Onlangs rondde RAMLAB weer een innovatieproject af. Het resultaat: een werkende monitoring en control applicatie, een uitgebreid materialendatabase en versterking van proposities rondom de nieuwe technologie.

3D-metaalprinten met lasrobots

RAMLAB werkt de laatste jaren succesvol aan de doorontwikkeling en toepasbaarheid van 3D-metaalprinten en loopt daarmee voorop in de wereld. De techniek die gebruikt wordt, heet Wire Arc Additive Manufacturing (WAAM). Met een lasrobot wordt door laag voor laag op elkaar te lassen een vorm geprint. Vaak gaat het om producten in kleine series of zelfs enkelstuks. Denk bijvoorbeeld aan een scheepsschroef of een mal die gerepareerd wordt.

Stapsgewijs innoveren

Het ontwikkelen van een nieuwe technologie vraagt tijd en investeringen. Fieldlab RAMLAB doet dit dan ook stapsgewijs. Eerder berichtte SMITZH al over een kiemproject met bedrijven als Fokker, Man Energy Solutions, voestalpine en Air Products waarin demonstraties van de nieuwe technologie werden gegeven. En later over de toekenning van Europese financiering van het project Grade2XL.

Het Grade2XL project is inmiddels gestart en de ontwikkelingen en inzichten uit het zojuist afgeronde innovatieproject kunnen daar goed in gebruikt worden. Vincent Wegener van RAMLAB:

“Door te innoveren in korte afgebakende projecten is het makkelijker om financiering rond te krijgen en op tijd bij te sturen. We gebruiken de ervaringen die we tussentijds opdoen weer in het volgende project.”

Monitoring & control app maakt volledig geautomatiseerd 3D printen mogelijk

Omdat je bij 3D-metaalprinten vaak kleinschalig produceert, kun je je geen fouten, vertragingen en afval veroorloven. Bij WAAM las je laag op laag. Kwaliteitscontrole na iedere laag is dan ook essentieel om fouten te voorkomen. Om dit proces volledig te automatiseren, ontwikkelde RAMLAB een monitoring & control app. De app werkt samen met een aantal sensoren die op de lasrobot gemonteerd worden en realtime data doorgeven en verwerken over het proces zoals de temperatuur en vervolgens het proces aanstuurt. Oplevering van een werkende sensor suite is een resultaat van dit innovatieproject.

Vincent: “De app maakt het mogelijk om non-stop te printen. Normaal moet je het proces na iedere laag onderbreken voor een visuele inspectie. Nu kun je sneller en goedkoper werken. Een operator kan daardoor meerdere 3D-printers tegelijk aansturen. De app geeft een alert bij een grote afwijking, bijvoorbeeld als de lasdraad om de spoel vast zit. Een operator wordt dan gewaarschuwd en indien deze niet beschikbaar is, kan de productie tijdelijk stil gezet worden. Dit soort automatisering brengt de techniek dichter bij de kleine ondernemer die zich geen kostbare inhuur kan veroorloven.”

Database multimaterialen vol essentiële kennis

Naast de ontwikkeling van de app werd in het project getest met multimaterialen. Sommige onderdelen zijn door hun conventionele manier van produceren (zoals gieten) zwaar en daardoor duur. Door bepaalde onderdelen waarbij dat kan van een ander materiaal te voorzien, wordt het product lichter en goedkoper. In dit project werden verschillende combinaties van materialen getest en de juiste parameters vastgelegd in een database. Een overzicht van geteste materialen is hier te vinden.

Vincent: “Inmiddels hebben we zo’n twintig materialen en verschillende materiaalcombinaties kunnen testen. In de chemische industrie wordt veel gewerkt met onderdelen die door het ronddraaien snel slijten. We hebben hiervoor getest met een combinatie van 316L en Stellite 6. We ervaarden dat nauwkeurigheid hierbij van essentieel belang is. Als je niet de juiste parameters hebt, zal het product snel scheuren. Met onze database dragen we bij aan Europese kennisontwikkeling over deze techniek.”

Versterking van proposities

Door al het testen en doorontwikkelen, doet RAMLAB veel ervaring op die zij om kan zetten in nieuwe proposities. Het fieldlab kan nu beter advies geven op lichtgewicht ontwerpen en keuze in multimateriaalprints. Vincent:

“Door de ervaringen die we op doen in dit soort innovatieprojecten, wordt de technologie steeds beter, maar ook toegankelijker. Het is belangrijk om dit tempo van innoveren vast te houden, zodat we onze positie al koploper kunnen behouden.”

RAMLAB heeft dan ook al weer een nieuw vervolgproject op de planning staan waarbij het gebruik van de nieuwe applicatie en de sensor met bedrijven in de praktijk getest zal worden.

Meer weten

Wil jij ondersteuning vanuit SMITZH bij de ontwikkeling van een nieuwe technologie? Kijk dan eens hier naar de mogelijkheden. Wil je meer weten over de ontwikkeling en toepassing van 3D-metaalprinten? Neem dan contact op met Vincent Wegener.

RoboCrops verplaatst en extra online workshops

De eerste editie van het tweedaagse event RoboCrops, dat gepland stond op 23 en 24 april, is verplaatst. De geregistreerde deelnemers zijn hier inmiddels over geïnformeerd. Had jij ook graag bij dit event willen zijn? Dan hebben wij goed nieuws. Dat kan nog steeds. We bieden hiervoor mogelijkheden van 20-22 oktober op de GreenTech en tijdens een bijeenkomst in World Horti Center op 23 oktober. Daarnaast kun je op de oorspronkelijke datum 24 april één of meerdere van de online workshops volgen rondom het thema ‘Robotica in de agrarische sector’.

Samenwerking GreenTech in oktober

Door de veelheid aan evenementen die worden verzet naar het najaar, hebben we er voor gekozen om een samenwerking aan te gaan met de GreenTech. Tijdens de GreenTech in de RAI in Amsterdam (20-22 oktober) zal een themaplein Robotica worden gerealiseerd. De inhoudelijke programmering van RoboCrops zal plaatsvinden op woensdag 21 oktober. Daarnaast organiseren we op vrijdag 23 oktober een eendaagse bijeenkomst in World Horti Center. Meer informatie over het programma op de GreenTech, in World Horti Center en de hackathon in RoboHouse volgt binnenkort via robocrops.tech.

Reeds gekochte kaarten zijn geldig voor het event op 23 oktober. Deelnemers die al een ticket hebben gekocht, worden persoonlijk benaderd. Heb je een tweedaags kaartje gekocht dan krijg je automatisch geld terug voor één dag. Ben je niet in de gelegenheid om te komen op 23 oktober, neem dan contact op met events@innovationquarter.nl

Online workshops 24 april

In deze tijd van remote werk, vitale industrieën en nieuwe manieren van samenwerken, relevanter dan ooit. Nu het leven even anders loopt dan anders, is er juist meer tijd om online met elkaar het gesprek aan te gaan en ons te verdiepen in de samenwerkingsmogelijkheden die er liggen. Wij helpen jou hier graag bij.

De workshops duren elk twee uur en worden georganiseerd samen met TU Delft, RoboHouse en Wageningen UR. Indien je interesse hebt om deel te nemen, kun je contact opnemen met Liselotte.deVries@tudelft.nl en je 1e en 2e keus doorgeven. Doel is te komen tot gezamenlijke projectideeën.

Aanbod:

  • 9:00-11:00 CET – Biomechanical Engineering: “A biologically inspired soft tactile robotic harvester for secure and gentle grip of vulnerable crops”;
  • 11:15-13:15 CET – Precision & Microsystems + Micro-electronics: “3D sensor networks and applications for autonomous, wireless sensor systems”;
  • 13:30-15:30 CET – Cognitive Robotics / Learning & Autonomous Control: “Flexible and reliable control for autonomous robot operation in agri / horti”;
  • 15:45-17:45 CET – Precision & Microsystems: “Design of hygienic and adaptive machines and robots through elastic mechatronics”.

Platform RoboCrops het hele jaar door

Met RoboCrops willen we een beweging in gang zetten om innovatie in de kas te versnellen. Dit betekent dat we als organisatie hard werken om naast de organisatie van het event, een platform te bouwen waar telers, techniekbedrijven en andere belanghebbenden elkaar vinden. We publiceren de komende tijd een serie informatieve video’s, waarvan de eerste inmiddels te zien is op ons kanaal.

Wij hopen je snel weer te zien in goede gezondheid. Laten we tot die tijd niet stil zitten en met elkaar de beweging in stand houden. Heb je hier goede ideeën voor, deel die dan met ons en anderen op LinkedIn.

Wereldwijde belangstelling voor uniek tuinbouwevent RoboCrops

Het is wereldwijd het allereerste event dat de robotica en tuinbouw met elkaar verbindt. Op 23 en 24 april wordt RoboCrops georganiseerd, een internationaal event om robotica-oplossingen naar de kas te brengen. Telers, techbedrijven, universiteiten en investeerders inspireren en dagen elkaar uit. Doel: nieuwe toepassingen ontwikkelen door middel van sensoren, robotarmen, autonome voertuigen en het gebruik van AI en data. Tomaten plukken zonder ze te pletten blijkt namelijk zo eenvoudig nog niet. Er is veel aandacht voor het event, niet alleen vanuit onze buurlanden, maar ook vanuit Japan, Canada en Israël. De behoefte om elkaar beter te vinden en samen tot doorbraken te komen, blijkt groot.

Kansen robotica in glastuinbouwsector

Nog voordat het programma definitief is, bevestigden Lely, Panasonic, Rijk Zwaan en gerenommeerde hoogleraren hun komst. Dat zij en bedrijven als KINOVA en Ecoation bereid zijn vanuit Canada naar het Westland af te reizen bewijst dat het onderwerp leeft en dat de wil om samen te werken groot is. Er ontstaat een steeds grotere betrokkenheid bij wereldwijde vraagstukken door de groeiende wereldbevolking, klimaatverandering en een toenemende vraag naar veilig en gezond voedsel. Dat hier kansen liggen voor robotica is duidelijk. En dat de allereerste cross-over tussen robotica en tuinbouw hier plaatsvindt is ook niet verwonderlijk. Zuid-Holland heeft niet één, maar vele topsectoren in huis. Techbedrijven hebben daardoor toegang tot alle eindmarkten. Alleen door samen te werken, zal men ook daadwerkelijk praktijkoplossingen kunnen ontwikkelen en opschalen.

RoboCrops

Ook aanwezig zijn op RoboCrops?

Op de website vind je meer informatie. Je kunt je hier aanmelden.

Autonoom oogsten is nog niet makkelijk: plukken of niet plukken?

Om een robot autonoom te laten oogsten, moet hij kunnen waarnemen (waar is de tomaat?), denken (wel of niet plukken?), en handelen (plukken en in een container plaatsen). Hoewel er goede vooruitgang is geboekt in de ontwikkeling van oogstrobots in het algemeen, worden deze nog steeds niet op grote schaal gebruikt in onze kassen. Vooral zachtere gewassen, zoals tomaten, paprika’s en aardbeien, leveren problemen op. Door internationale telers en techbedrijven bijeen te brengen en studenten uit te dagen oplossingen te ontwikkelen, hoopt RoboCrops een wereldwijde versnelling in gang te zetten.

Programma

23 april: robotica-ontwikkelingen en hackathon

Op 23 april worden telers en andere aanwezigen op de hoogte gebracht van de nieuwste ontwikkelingen in de robotica voor de glastuinbouw. Dagvoorzitter is Peter Jens, Director Strategic Alliances bij Koppert Biological Systems. Hij houdt zich bezig met landbouw-, voedsel- en voedingsvraagstukken over de hele wereld en bevordert samenwerking tussen boeren, coöperaties en onderzoeksinstituten. Keynotes worden gegeven door o.a. André van Troost, CEO bij Lely, de internationaal opererende nummer één producent van robots en datasystemen voor de melkveehouderij. Ook Josse de Baerdemaeker staat op het podium. Hij is professor Mechatronica, Biostatistiek en Sensoren aan de KU Leuven en wordt wereldwijd erkend als de grondlegger van de basisprincipes in de precisielandbouw.

Naast het dagprogramma in World Horti Center starten studenten van de TU Delft en Universiteit Wageningen die dag aan een hackathon in het Delftse fieldlab RoboHouse. Deze hackathon kan ’s avonds via livestream gevolgd worden tijdens het netwerkdiner in World Horti Center.

24 april: technische uitdagingen en hackathon

Op 24 april verkennen techbedrijven, universiteiten en andere geïnteresseerden in World Horti Center samen de technische mogelijkheden en uitdagingen voor robotica in de tuinbouw. Zij doen dit onder leiding van Jim Stolze, die met kennis van MIT en Singularity University Aigency opzette, een bedrijf dat oplossingen levert op het gebied van kunstmatige intelligentie. O.a. groenteveredelaar Rijk Zwaan staat die dag op het programma en ook Jaimy Siebel, Managing Director bij RoboValley en RoboHouse geeft acte de presence. Aan het einde van de dag pitchen de studenten, die de nacht door werken in fieldlab RoboHouse, hun hacks in World Horti Center. Op beide dagen is er uiteraard voldoende gelegenheden voor matchmaking tussen aanwezige bedrijven.

Ook deelnemen aan dit unieke event?

De organisatie van het event is op dit moment nog in volle gang. Op de website van RoboCrops vind je meer informatie. Geïnteresseerden kunnen zich hier aanmelden. Er is nog een beperkt aantal plaatsen vrij voor deelnemers, sponsoren en standhouders en sprekers. In de aanloop naar het event is op dit YouTube-kanaal een serie vlogs te volgen over robotica in de kas.

In één klik van tekening naar product. Rapid manufacturing

Auteur: Steven de Jong

Het Zoetermeerse bedrijf Curve Works staat op het punt om door te breken met een revolutionaire productiemethode voor kunststof scheepsrompen die nu nog van metaal gemaakt worden. Fieldlab SAM|XL heeft Curve Works geholpen met de automatisering. Internationale concurrentie zit het Zuid-Hollandse maakbedrijf op de hielen.

Francois Geuskens en Tahira Ahmed hadden beiden een felbegeerde baan in de lucht- en ruimtevaartindustrie toen ze besloten om een bedrijfje te beginnen in een loods op een tochtig bedrijventerrein in Zoetermeer. Francois werkte bij het gerenommeerde Airbus en zijn vrouw Tahira bij Airborne. Beiden met een PhD van de TU Delft op zak, een indrukwekkend CV en samen meer dan dertig jaar ervaring in het ontwerpen van composieten constructies, ofwel: vezelversterkte kunststof.

Onder de naam Curve Works werd de start-up geregistreerd. Het was 2015 en meer dan een idee was er niet. Vijf jaar later blikt Francois terug, te midden van platen en andere halffabricaten. Wat hem destijds wakker hield? “Stel, je wil duizend gewelfde panelen uit één mal halen. Dan kun je er één van staal maken, dat is afschrijfbaar op zo’n groot aantal. Maar bij kleine series is dat niet te verantwoorden. Er worden ook wel piepschuimmallen gemaakt, maar die eindigen in de container.”

Wat een verspilling, dacht Francois. Vooral in de bouw van jachten: daar worden gigantische mallen gebruikt om in één keer een romp te maken. Blijkt de mal niet helemaal goed, dan moet alles opnieuw. Online stuitte hij op Adapa, een Deense machinefabriek die een ‘adaptive mould’ had ontwikkeld voor organisch gewelfde betongevels. Ieder paneel uniek dus. Deze mal kon telkens een nieuwe vorm aannemen. Stel je een slaapmatje voor met daaronder honderden stalen pinnen die op commando in- en uitschuiven en zo het matje (in dit geval de mal) in de gewenste vorm duwen.

“Telkens een nieuwe mal voor een klein paneel is monnikenwerk, om maar niet te spreken van de enorme afvalstroom.”

Wat als ik zo’n machine laat maken voor composiet, dacht Francois. Dat kan de scheepsbouw naar een hoger plan tillen. Kunststof jachten zouden voortaan net zo gebouwd kunnen worden als metalen schepen: met losse panelen op een skelet, ieder op een unieke manier gevormd, afhankelijk van de plek in de romp. Telkens een nieuwe mal voor een klein paneel is monnikenwerk, om maar niet te spreken van de enorme afvalstroom.

hiervoor_wil_CW_rompen_maken

Vooral zeiljachten hebben baat bij composieten rompen, dat maakt ze sneller dan metalen exemplaren. Beeld: Curve Works

Dit is de meest complexe vraag die we hebben gehad, hoorde hij van Adapa. De bouw zou een paar honderdduizend euro kosten en hij moest zelf specificaties aanleveren. Negen maanden later had hij die berekend en een businessplan geschreven. De order kon geplaatst worden. Eenmaal afgeleverd, moest er nog een oven rondom de mal gebouwd worden. Ook was het nog zoeken naar de ideale samenstelling van het materiaal. De composieten panelen die hij voor scheepsrompen in gedachten heeft, bestaan uit glasvezel aan de buitenkant en schuim in het midden. Licht en impactbestendig.

“Ik zei: of ik sluit de toko, of je zegt je baan op en we gaan buffelen totdat het een succes is.”

“Ik runde Curve Works eerst alleen”, vertelt Francois. “En kwam er al snel achter dat ik niet telkens mijn aandacht kon verdelen tussen productie en verkoop.” Een gekwalificeerde mededirecteur werven was echter niet zou eenvoudig. Ervaren ingenieurs wilden stabiliteit en een goed salaris. En een pas afgestudeerde zag hij niet zitten. Toen wendde Francois zich tot zijn vrouw en vakgenoot Tahira Ahmed. Zij werkte als manager bij Airborne, producent voor lucht- en ruimtevaart. “Ik zei: of ik sluit de toko, of je zegt je baan op en we gaan buffelen totdat het een succes is.” Doelend op de verplichtingen die hij was aangegaan: “We zaten er hoe dan ook al met zijn tweeën in.” Sinds Tahira in de directie stapte, kan Francois zich weer helemaal op de techniek richten. “Tahira kwam erbij omdat CurveWorks er anders niet meer was geweest.”

toepassing_kantoorgevel

Mogelijke toepassing: gewelfde kantoorgevels waarin ieder paneel uniek is. Beeld: Curve Works

“Francois zegt het wat hard”, nuanceert Tahira. “Ja, ik heb mijn baan opgezegd. Maar dat was vooral omdat ik zo geloofde in Curve Works. Eerst kijk je tegen een berg op, maar door onze ervaring weten we hoe we dingen moeten aanpakken. Toen we onze visie en missie helder hadden, zeiden we tegen elkaar: dit gaan wij bereiken!” Die visie luidt: no-waste from tooling. Specifiek voor de markt van kleine series, waar de mal een enorm aandeel heeft in de ecologische voetafdruk. “We gaan dit ook uitrollen naar andere bedrijven”, vertelt Tahira. Ondertussen ontwikkelen ze nog een andere techniek: het frezen van een mal uit een ‘tooling block’, dat daarna omgesmolten kan worden. “De klant huurt dan een mal die wij later terugnemen”, legt Francois uit.

“Die visie luidt: no-waste from tooling.”

De nabewerking automatiseren

Tegen de wand staat een enorm scherm. Een raam voor een watertaxi, verklaart Tahira. Op haar laptop laat ze een watervoertuig zien dat boven het water lijkt te zweven, een hydrofoil. Neemt de snelheid toe, dan duwen de vleugels onder de romp de boot boven het water. De aandrijving is elektrisch. Geen emissie, golven en geluid. Het Franse SeaBubbles wekte al de interesse van CNN met deze ‘taxi van de toekomst’. Toen het bedrijf voor een Zwitserse veerdienst tien ramen nodig had, bleek Curve Works de partij die het snelst en goedkoopst kon leveren.

Tahira: “Toen we de tekening binnen hadden, konden we beginnen. We warmden het materiaal op en lieten de machine zijn werk doen. In één klik van tekening naar product. Rapid manufacturing.” Hoe kan zo’n bedrijf Curve Works vinden voor zo’n klus? “Voordat wij operationeel waren, hadden we al een website”, zegt Tahira. “Toen zagen we al dat mensen ons vonden op basis van zoektermen als ‘curved panel’. Die site hielp ons bij de marktanalyse: krijgen we belletjes en e-mailtjes? Dat bleek zo te zijn. En zo heeft SeaBubbles ons dus ook gevonden.”

SeaBubbles

SeaBubbles watertaxi

Tahira springt op de machine, op het vlak van twee bij vier meter waarop de platen gebogen worden. Dat gaat volgens het principe van thermovormen, legt ze uit. Opwarmen, vormen, koelen en harden. “We spuiten niks, alles komt droog op de mal. Clean manufacturing: geen dampen.” De specificaties worden via het programma Rhino3D omgezet in een CAD-ontwerp. Vervolgens vormt de mal zich naar die tekening.

“We hebben een geavanceerd apparaat, maar de nabewerking is dat nog niet.”

Tahira: “We hebben een geavanceerd apparaat, maar de nabewerking is dat nog niet. Zodra een paneel gebogen is, moet het uitgesneden en getrimd worden, langs de omtrek die een laserprojector op het vlak schijnt. Dat is heel arbeidsintensief.” Om dat te automatiseren, heeft Curve Works hulp van externen nodig. Tegelijk is dit precies het soort project dat SMITZH graag ondersteunt.  SAM|XL, één van de zeven SMITZH-fieldlabs, is een centrum op de TU Delft Campus gespecialiseerd in het automatiseren van de productie van composieten constructies.

SAMXL

Experiment met robotarm (niet die voor Curve Works) in het fieldlab. Beeld: SAM|XL

Automatiseren is niet eenvoudig, vertelt Didier van der Horst, werkzaam bij SAM|XL. “Veel bedrijven weten niet waar ze moeten beginnen, het ontbreekt ze aan ruimte en ze willen hun huidige proces niet verstoren. Ook moet je veel nieuwe technieken samenbrengen, die specialistische bedrijven niet beheersen. Wij zijn er als non-profit organisatie voor om die drempels weg te nemen en bedrijven door het doolhof te leiden. Het komt erop neer dat je je je Research & Development versnelt door binnen de SAM|XL-community de eerste stappen richting smart advanced manufacturing te zetten.”

“Onze community is de brug tussen maakbedrijven en robotleveranciers.”

Dat is veel goedkoper dan alles zelf doen, legt Van der Horst uit. “Je wordt lid van een community waarin experts, zoals een programmeur of automatiseerder, en apparatuur, zoals een robot, gedeeld worden. Onze community is de brug tussen maakbedrijven en robotleveranciers.” Elk maakbedrijf in de composietenbranche kan bij het fieldlab aankloppen, verzekert hij. Er wordt dan eerst bekeken of SAM|XL de benodigde technieken kan leveren of ontwikkelen. En of de visie van het fieldlab past bij de ambitie van het maakbedrijf. Bij groen licht wordt het project opgetuigd: er wordt een technisch team geformeerd, het bedrijf wordt participant in SAM|XL en dan is het “samen innoveren”. SAM|XL richt zich nadrukkelijk op de bedrijven die een productielijn voor enkelstuks of kleine series hebben.

Freesgereedschap aan robotarm

Om Curve Works verder te helpen, faciliteert SAM|XL experimenten met freesgereedschap aan een robotarm. “We willen de markt openbreken voor kleine scheepswerven”, zegt Tahira. “Als zij op de traditionele manier een composieten jacht maken, zijn ze miljoenen kwijt aan infrastructuur. Met onze methode heb je geen grote mal of oven meer nodig, alleen een skelet waar panelen op geklikt worden. Zoals metalen rompen gemaakt worden, zo kan dat straks ook met kunststof rompen.”

tahira_presentatie

Tahira Ahmed, algemeen directeur van Curve Works, presenteert haar adaptieve mal. Foto: Curve Works

Hoeveel impact zo’n innovatie kan hebben? Een composieten romp is twee keer zo licht als een metalen exemplaar, waardoor het schip veel minder diep ligt. Dat betekent minder energie voor dezelfde vaarsnelheid. Op dat moment van creatieve destructie koerst Curve Works, met wind in de zeilen van SAM|XL. In de woorden van Francois Geuskens: “We buffelen totdat het een succes is.”

Links:

Informatie over de SAM|XL Community

Promotiefilm over Curve Works, presentatie door Tahira Ahmed

Tahira Ahmed in februari 2018 in een Duurzaam-item op RTL7

Geluidloos fragment Curve Works-mal in actie (29 oktober 2018)

Instructiefilmpje Adapa (het Deense bedrijf dat de mal leverde)