Berichten

Nieuwe videoserie: Inside RoboHouse

Fieldlab RoboHouse uit Delft heeft een nieuwe videoserie online geplaatst: Inside RoboHouse. Via youtube kun je je nu in een paar minuten laten inspireren door ondernemers die met slimme technologieën als AI en robotica aan de slag zijn gegaan. Het eerste deel verschijnt op een moment dat veel oprichters en vernieuwers voor grote uitdagingen komen te staan. Het fieldlab nodigde enkele van hun meest veerkrachtige leden van de community uit om hun advies en inzicht te delen. Wat hebben ze geleerd? En hoe zien ze de toekomst? Ontdek het nu.

In de eerste afleveringen komen Crijn Bouman van ROCSYS (automatisch opladen elektrische voertuigen), Herbert ten Have van Fizyr  (automatisch oppakken van product(onderdelen) en Alex Noordstrand van Fleet Cleaner (automatische scheepsrompreiniging) aan het woord.

Lijkt het jou wat om zelf met AI of robotics aan de slag te gaan en kun je daar wat hulp bij gebruiken? Fieldlab RoboHouse staat voor je klaar om je te ondersteunen met hun faciliteiten en kennis. Bij SMITZH stimuleren we graag dat je samen met een fieldlab jouw mogelijkheden verkent. Je kunt daarom een innovatieproject bij RoboHouse doen met een voucher. Er zijn vouchers om nieuwe technologie te ontwikkelen en een haalbaarheidsonderzoek te doen. Ook zijn er vouchers om bestaande technologie toe te passen in je eigen productiestraat. Je krijgt dan een deel van de kosten vergoed. Ook voor een workshop bij RoboHouse zijn er vouchers beschikbaar waarmee je de kosten zelfs volledig vergoed kunt krijgen. Interesse? Neem dan direct contact op met Jaimy Siebel, Managing Director RoboHouse.

Oproep deelname peer-2-peer group 3D-metrologie

Gisteren vond het online webinar 3D-metrologie plaats. Over het vinden en vergelijken van vormen met 3D-optische sensoren voor productiebedrijven. Aan het webinar namen 22 personen van verschillende kennisinstituten en maakbedrijven deel. Tijdens het webinar zijn ervaringen uitgewisseld van type toepassingen. Eén van de zaken die tijdens het webinar naar voren kwam, is dat er nog geen kant-en-klare systeemoplossingen zijn voor grote producten. SMITZH wil bedrijven graag hulp bieden dit gezamenlijk te gaan ontwikkelen met zoveel mogelijk geïnteresseerde partijen. Om de mogelijkheden te verkennen zal een peer-2-peer group gestart worden. Geïnteresseerden kunnen zich hiervoor melden bij fieldlab Dutch Optics Centre (DOC).

3D-metrologie

Veel bedrijven werken aan het steeds verder digitaliseren van het productieproces, onder andere door het gebruik van slimme automatisering. Denk bijvoorbeeld aan kwaliteitscontrole en een situatie waarin robots gebruikt worden voor handling van producten. Op dit gebied werkt Nederland aan een unieke internationale positie van onze maakindustrie: kleine series, unieke producten tegen serieproductieprijzen. 3D-metrologie is hierin een cruciaal stuk gereedschap. Tijdens het webinar zijn diverse voorbeelden van 3D-metrologiesystemen en hun prestaties besproken. De kernstappen in het gebruik zijn: 3D-meting, objectreconstructie, vergelijking met het oorspronkelijke (digitale) object of aansturing van een robot.

Toepassingen door de industrie

De bedrijven die deelnamen aan het webinar blijken vooral aan twee toepassingen te werken: kwaliteitscontrole en robotaansturing (via zero programming). De meeste van hen werken aan grote producten, van kubieke meters in volume en met millimeter nauwkeurigheid. Er bleken op dit moment nog geen kant en klare systeemoplossingen voor deze applicaties te zijn; zelf ontwikkelen, met zoveel mogelijk geïnteresseerde partijen, is een logische vervolgstap.

Peer-2-peer group

SMITZH wil hier graag bij ondersteunen. Daarom de oproep aan geïnteresseerde bedrijven om zich te melden. We willen een groep van soortgelijke toepassers samenbrengen met fieldlab DOC en SAM|XL voor kennisuitwisseling, demo’s van bestaande robots en metrologiesensoren, en een gezamenlijke R&D-roadmap opzetten.

Aanmelden en meer informatie:

Door een mail te sturen naar Bart Snijders van TNO kun je je interesse kenbaar maken. Het is geen probleem als je het webinar niet gevolgd hebt.

 

SAM|XL breidt diensten uit en vernieuwt website

SAM|XL, het fieldlab dat zich bezighoudt met het automatiseren en robotiseren van de productie van grote lichtgewicht constructies, heeft de afgelopen maanden een aanzienlijke professionaliseringsslag gemaakt. Het fieldlab heeft haar aanbod flink uitgebreid en beter inzichtelijk gemaakt. Daar hoort ook een nieuwe website bij. Op de website vind je onder meer de verschillende robots die zich in SAM|XL bevinden; de mogelijkheden om deze te gebruiken; en een overzicht van actuele projecten en trainingen. Heb jij al eens gekeken of dit fieldlab wat voor jou is?

Nieuwe website SAMXL

SAM|XL is een non-profit fieldlab, gevestigd op de campus van de TU Delft. Een gezamenlijk onderzoekscentrum waar technologie op het gebied van slimme geautomatiseerde productieprocessen wordt ontwikkeld, gedemonstreerd en waarbij risico’s worden verminderd. Door middel van een community verbindt SAM|XL maakbedrijven met hard- en software leveranciers én onderzoeks- en kennisinstellingen. Bedrijven die grote lichtgewicht composietonderdelen gebruiken zijn vooral te vinden in de luchtvaart-, energie- en maritieme sector.

SAM|XL

Het pad naar automatisering in kaart brengen

SAM|XL helpt bedrijven bij infrastructuur, kennis en training over het automatiseren van slimme productietechnieken. SAM|XL biedt hulp bij de technische uitdagingen in het opstellen van een automatiseringsproject. Daarnaast beschikt SAM|XL over tijdelijke kantoorruimte, robots en software die alle beschikbaar zijn om een toepassing te ontwikkelen en valideren. In het fieldlab is veel kennis en ervaring aanwezig. Zo is er een uitgebreide software-bibliotheek beschikbaar en lopen er diverse technici rond die weten waar de uitdagingen liggen en wat mogelijke oplossingen zijn. Om de faciliteiten goed te kunnen gebruiken, is kennis nodig van de techniek. Samen met RoboAcademy biedt SAM|XL daarom diverse masterclasses en trainingen aan.

samxl

De SAM|XL Community: kennisdelen

Om optimaal gebruik te kunnen maken van de diensten van SAM|XL dien je toe te treden tot de SAM|XL Community. De Community bestaat uit toeleveranciers van hardware, software en materialen; onderzoeks- en onderwijsinstellingen; en maakbedrijven en integrators. Er worden onderling goede afspraken gemaakt over kennisdeling. Deelnemers willen uiteraard zoveel mogelijk open innoveren; maar wel met behoud van hun unieke concurrentiepositie. Door deel te nemen aan de SAM|XL Community deel je kosten en versnel je jouw innovatie.

SAM|XL

Opschaling: meer deelnemers en partners

De afgelopen maanden is de SAM|XL Community aanzienlijk gegroeid. Nieuwe deelnemers zijn bijvoorbeeld: CEAD, SUZLON en royal3D. Ongeveer 25 technologie-aanbieders hebben zich inmiddels verbonden aan de Community. Hieronder zijn grote namen als ABB, KUKA, AkzoNobel, Siemens, Toray Advanced Composites en Hexagon. Als technologiepartner van SAM|XL kun je jouw systemen beschikbaar stellen aan bedrijven en studenten. Omdat het fieldlab ondersteund wordt door diverse instanties als de gemeente Delft, SMITZH en het European regional Development Fund, is de weg naar financiering vaak makkelijker te vinden, dan wanneer je daar als bedrijf zelfstandig naar op zoek gaat.

RAMLAB weer stap verder in grootschalig 3D-metaalprinten

Met ondersteuning vanuit SMITZH werkt fieldlab RAMLAB middels innovatieprojecten aan de doorontwikkeling en toepassing van 3D-metaalprinten. Via kortlopende afgebakende projecten komt grootschalige impact van hun WAAM-technologie steeds dichterbij. Einddoel is om de technologie toegankelijk te maken voor het mkb en daar als regio een unieke wereldpositie mee te behalen. Onlangs rondde RAMLAB weer een innovatieproject af. Het resultaat: een werkende monitoring en control applicatie, een uitgebreid materialendatabase en versterking van proposities rondom de nieuwe technologie.

3D-metaalprinten met lasrobots

RAMLAB werkt de laatste jaren succesvol aan de doorontwikkeling en toepasbaarheid van 3D-metaalprinten en loopt daarmee voorop in de wereld. De techniek die gebruikt wordt, heet Wire Arc Additive Manufacturing (WAAM). Met een lasrobot wordt door laag voor laag op elkaar te lassen een vorm geprint. Vaak gaat het om producten in kleine series of zelfs enkelstuks. Denk bijvoorbeeld aan een scheepsschroef of een mal die gerepareerd wordt.

Stapsgewijs innoveren

Het ontwikkelen van een nieuwe technologie vraagt tijd en investeringen. Fieldlab RAMLAB doet dit dan ook stapsgewijs. Eerder berichtte SMITZH al over een kiemproject met bedrijven als Fokker, Man Energy Solutions, voestalpine en Air Products waarin demonstraties van de nieuwe technologie werden gegeven. En later over de toekenning van Europese financiering van het project Grade2XL.

Het Grade2XL project is inmiddels gestart en de ontwikkelingen en inzichten uit het zojuist afgeronde innovatieproject kunnen daar goed in gebruikt worden. Vincent Wegener van RAMLAB:

“Door te innoveren in korte afgebakende projecten is het makkelijker om financiering rond te krijgen en op tijd bij te sturen. We gebruiken de ervaringen die we tussentijds opdoen weer in het volgende project.”

Monitoring & control app maakt volledig geautomatiseerd 3D printen mogelijk

Omdat je bij 3D-metaalprinten vaak kleinschalig produceert, kun je je geen fouten, vertragingen en afval veroorloven. Bij WAAM las je laag op laag. Kwaliteitscontrole na iedere laag is dan ook essentieel om fouten te voorkomen. Om dit proces volledig te automatiseren, ontwikkelde RAMLAB een monitoring & control app. De app werkt samen met een aantal sensoren die op de lasrobot gemonteerd worden en realtime data doorgeven en verwerken over het proces zoals de temperatuur en vervolgens het proces aanstuurt. Oplevering van een werkende sensor suite is een resultaat van dit innovatieproject.

Vincent: “De app maakt het mogelijk om non-stop te printen. Normaal moet je het proces na iedere laag onderbreken voor een visuele inspectie. Nu kun je sneller en goedkoper werken. Een operator kan daardoor meerdere 3D-printers tegelijk aansturen. De app geeft een alert bij een grote afwijking, bijvoorbeeld als de lasdraad om de spoel vast zit. Een operator wordt dan gewaarschuwd en indien deze niet beschikbaar is, kan de productie tijdelijk stil gezet worden. Dit soort automatisering brengt de techniek dichter bij de kleine ondernemer die zich geen kostbare inhuur kan veroorloven.”

Database multimaterialen vol essentiële kennis

Naast de ontwikkeling van de app werd in het project getest met multimaterialen. Sommige onderdelen zijn door hun conventionele manier van produceren (zoals gieten) zwaar en daardoor duur. Door bepaalde onderdelen waarbij dat kan van een ander materiaal te voorzien, wordt het product lichter en goedkoper. In dit project werden verschillende combinaties van materialen getest en de juiste parameters vastgelegd in een database. Een overzicht van geteste materialen is hier te vinden.

Vincent: “Inmiddels hebben we zo’n twintig materialen en verschillende materiaalcombinaties kunnen testen. In de chemische industrie wordt veel gewerkt met onderdelen die door het ronddraaien snel slijten. We hebben hiervoor getest met een combinatie van 316L en Stellite 6. We ervaarden dat nauwkeurigheid hierbij van essentieel belang is. Als je niet de juiste parameters hebt, zal het product snel scheuren. Met onze database dragen we bij aan Europese kennisontwikkeling over deze techniek.”

Versterking van proposities

Door al het testen en doorontwikkelen, doet RAMLAB veel ervaring op die zij om kan zetten in nieuwe proposities. Het fieldlab kan nu beter advies geven op lichtgewicht ontwerpen en keuze in multimateriaalprints. Vincent:

“Door de ervaringen die we op doen in dit soort innovatieprojecten, wordt de technologie steeds beter, maar ook toegankelijker. Het is belangrijk om dit tempo van innoveren vast te houden, zodat we onze positie al koploper kunnen behouden.”

RAMLAB heeft dan ook al weer een nieuw vervolgproject op de planning staan waarbij het gebruik van de nieuwe applicatie en de sensor met bedrijven in de praktijk getest zal worden.

Meer weten

Wil jij ondersteuning vanuit SMITZH bij de ontwikkeling van een nieuwe technologie? Kijk dan eens hier naar de mogelijkheden. Wil je meer weten over de ontwikkeling en toepassing van 3D-metaalprinten? Neem dan contact op met Vincent Wegener.

RoboCrops verplaatst en extra online workshops

De eerste editie van het tweedaagse event RoboCrops, dat gepland stond op 23 en 24 april, is verplaatst. De geregistreerde deelnemers zijn hier inmiddels over geïnformeerd. Had jij ook graag bij dit event willen zijn? Dan hebben wij goed nieuws. Dat kan nog steeds. We bieden hiervoor mogelijkheden van 20-22 oktober op de GreenTech en tijdens een bijeenkomst in World Horti Center op 23 oktober. Daarnaast kun je op de oorspronkelijke datum 24 april één of meerdere van de online workshops volgen rondom het thema ‘Robotica in de agrarische sector’.

Samenwerking GreenTech in oktober

Door de veelheid aan evenementen die worden verzet naar het najaar, hebben we er voor gekozen om een samenwerking aan te gaan met de GreenTech. Tijdens de GreenTech in de RAI in Amsterdam (20-22 oktober) zal een themaplein Robotica worden gerealiseerd. De inhoudelijke programmering van RoboCrops zal plaatsvinden op woensdag 21 oktober. Daarnaast organiseren we op vrijdag 23 oktober een eendaagse bijeenkomst in World Horti Center. Meer informatie over het programma op de GreenTech, in World Horti Center en de hackathon in RoboHouse volgt binnenkort via robocrops.tech.

Reeds gekochte kaarten zijn geldig voor het event op 23 oktober. Deelnemers die al een ticket hebben gekocht, worden persoonlijk benaderd. Heb je een tweedaags kaartje gekocht dan krijg je automatisch geld terug voor één dag. Ben je niet in de gelegenheid om te komen op 23 oktober, neem dan contact op met events@innovationquarter.nl

Online workshops 24 april

In deze tijd van remote werk, vitale industrieën en nieuwe manieren van samenwerken, relevanter dan ooit. Nu het leven even anders loopt dan anders, is er juist meer tijd om online met elkaar het gesprek aan te gaan en ons te verdiepen in de samenwerkingsmogelijkheden die er liggen. Wij helpen jou hier graag bij.

De workshops duren elk twee uur en worden georganiseerd samen met TU Delft, RoboHouse en Wageningen UR. Indien je interesse hebt om deel te nemen, kun je contact opnemen met Liselotte.deVries@tudelft.nl en je 1e en 2e keus doorgeven. Doel is te komen tot gezamenlijke projectideeën.

Aanbod:

  • 9:00-11:00 CET – Biomechanical Engineering: “A biologically inspired soft tactile robotic harvester for secure and gentle grip of vulnerable crops”;
  • 11:15-13:15 CET – Precision & Microsystems + Micro-electronics: “3D sensor networks and applications for autonomous, wireless sensor systems”;
  • 13:30-15:30 CET – Cognitive Robotics / Learning & Autonomous Control: “Flexible and reliable control for autonomous robot operation in agri / horti”;
  • 15:45-17:45 CET – Precision & Microsystems: “Design of hygienic and adaptive machines and robots through elastic mechatronics”.

Platform RoboCrops het hele jaar door

Met RoboCrops willen we een beweging in gang zetten om innovatie in de kas te versnellen. Dit betekent dat we als organisatie hard werken om naast de organisatie van het event, een platform te bouwen waar telers, techniekbedrijven en andere belanghebbenden elkaar vinden. We publiceren de komende tijd een serie informatieve video’s, waarvan de eerste inmiddels te zien is op ons kanaal.

Wij hopen je snel weer te zien in goede gezondheid. Laten we tot die tijd niet stil zitten en met elkaar de beweging in stand houden. Heb je hier goede ideeën voor, deel die dan met ons en anderen op LinkedIn.

Wereldwijde belangstelling voor uniek tuinbouwevent RoboCrops

Het is wereldwijd het allereerste event dat de robotica en tuinbouw met elkaar verbindt. Op 23 en 24 april wordt RoboCrops georganiseerd, een internationaal event om robotica-oplossingen naar de kas te brengen. Telers, techbedrijven, universiteiten en investeerders inspireren en dagen elkaar uit. Doel: nieuwe toepassingen ontwikkelen door middel van sensoren, robotarmen, autonome voertuigen en het gebruik van AI en data. Tomaten plukken zonder ze te pletten blijkt namelijk zo eenvoudig nog niet. Er is veel aandacht voor het event, niet alleen vanuit onze buurlanden, maar ook vanuit Japan, Canada en Israël. De behoefte om elkaar beter te vinden en samen tot doorbraken te komen, blijkt groot.

Kansen robotica in glastuinbouwsector

Nog voordat het programma definitief is, bevestigden Lely, Panasonic, Rijk Zwaan en gerenommeerde hoogleraren hun komst. Dat zij en bedrijven als KINOVA en Ecoation bereid zijn vanuit Canada naar het Westland af te reizen bewijst dat het onderwerp leeft en dat de wil om samen te werken groot is. Er ontstaat een steeds grotere betrokkenheid bij wereldwijde vraagstukken door de groeiende wereldbevolking, klimaatverandering en een toenemende vraag naar veilig en gezond voedsel. Dat hier kansen liggen voor robotica is duidelijk. En dat de allereerste cross-over tussen robotica en tuinbouw hier plaatsvindt is ook niet verwonderlijk. Zuid-Holland heeft niet één, maar vele topsectoren in huis. Techbedrijven hebben daardoor toegang tot alle eindmarkten. Alleen door samen te werken, zal men ook daadwerkelijk praktijkoplossingen kunnen ontwikkelen en opschalen.

RoboCrops

Ook aanwezig zijn op RoboCrops?

Op de website vind je meer informatie. Je kunt je hier aanmelden.

Autonoom oogsten is nog niet makkelijk: plukken of niet plukken?

Om een robot autonoom te laten oogsten, moet hij kunnen waarnemen (waar is de tomaat?), denken (wel of niet plukken?), en handelen (plukken en in een container plaatsen). Hoewel er goede vooruitgang is geboekt in de ontwikkeling van oogstrobots in het algemeen, worden deze nog steeds niet op grote schaal gebruikt in onze kassen. Vooral zachtere gewassen, zoals tomaten, paprika’s en aardbeien, leveren problemen op. Door internationale telers en techbedrijven bijeen te brengen en studenten uit te dagen oplossingen te ontwikkelen, hoopt RoboCrops een wereldwijde versnelling in gang te zetten.

Programma

23 april: robotica-ontwikkelingen en hackathon

Op 23 april worden telers en andere aanwezigen op de hoogte gebracht van de nieuwste ontwikkelingen in de robotica voor de glastuinbouw. Dagvoorzitter is Peter Jens, Director Strategic Alliances bij Koppert Biological Systems. Hij houdt zich bezig met landbouw-, voedsel- en voedingsvraagstukken over de hele wereld en bevordert samenwerking tussen boeren, coöperaties en onderzoeksinstituten. Keynotes worden gegeven door o.a. André van Troost, CEO bij Lely, de internationaal opererende nummer één producent van robots en datasystemen voor de melkveehouderij. Ook Josse de Baerdemaeker staat op het podium. Hij is professor Mechatronica, Biostatistiek en Sensoren aan de KU Leuven en wordt wereldwijd erkend als de grondlegger van de basisprincipes in de precisielandbouw.

Naast het dagprogramma in World Horti Center starten studenten van de TU Delft en Universiteit Wageningen die dag aan een hackathon in het Delftse fieldlab RoboHouse. Deze hackathon kan ’s avonds via livestream gevolgd worden tijdens het netwerkdiner in World Horti Center.

24 april: technische uitdagingen en hackathon

Op 24 april verkennen techbedrijven, universiteiten en andere geïnteresseerden in World Horti Center samen de technische mogelijkheden en uitdagingen voor robotica in de tuinbouw. Zij doen dit onder leiding van Jim Stolze, die met kennis van MIT en Singularity University Aigency opzette, een bedrijf dat oplossingen levert op het gebied van kunstmatige intelligentie. O.a. groenteveredelaar Rijk Zwaan staat die dag op het programma en ook Jaimy Siebel, Managing Director bij RoboValley en RoboHouse geeft acte de presence. Aan het einde van de dag pitchen de studenten, die de nacht door werken in fieldlab RoboHouse, hun hacks in World Horti Center. Op beide dagen is er uiteraard voldoende gelegenheden voor matchmaking tussen aanwezige bedrijven.

Ook deelnemen aan dit unieke event?

De organisatie van het event is op dit moment nog in volle gang. Op de website van RoboCrops vind je meer informatie. Geïnteresseerden kunnen zich hier aanmelden. Er is nog een beperkt aantal plaatsen vrij voor deelnemers, sponsoren en standhouders en sprekers. In de aanloop naar het event is op dit YouTube-kanaal een serie vlogs te volgen over robotica in de kas.

In één klik van tekening naar product. Rapid manufacturing

Auteur: Steven de Jong

Het Zoetermeerse bedrijf Curve Works staat op het punt om door te breken met een revolutionaire productiemethode voor kunststof scheepsrompen die nu nog van metaal gemaakt worden. Fieldlab SAM|XL heeft Curve Works geholpen met de automatisering. Internationale concurrentie zit het Zuid-Hollandse maakbedrijf op de hielen.

Francois Geuskens en Tahira Ahmed hadden beiden een felbegeerde baan in de lucht- en ruimtevaartindustrie toen ze besloten om een bedrijfje te beginnen in een loods op een tochtig bedrijventerrein in Zoetermeer. Francois werkte bij het gerenommeerde Airbus en zijn vrouw Tahira bij Airborne. Beiden met een PhD van de TU Delft op zak, een indrukwekkend CV en samen meer dan dertig jaar ervaring in het ontwerpen van composieten constructies, ofwel: vezelversterkte kunststof.

Onder de naam Curve Works werd de start-up geregistreerd. Het was 2015 en meer dan een idee was er niet. Vijf jaar later blikt Francois terug, te midden van platen en andere halffabricaten. Wat hem destijds wakker hield? “Stel, je wil duizend gewelfde panelen uit één mal halen. Dan kun je er één van staal maken, dat is afschrijfbaar op zo’n groot aantal. Maar bij kleine series is dat niet te verantwoorden. Er worden ook wel piepschuimmallen gemaakt, maar die eindigen in de container.”

Wat een verspilling, dacht Francois. Vooral in de bouw van jachten: daar worden gigantische mallen gebruikt om in één keer een romp te maken. Blijkt de mal niet helemaal goed, dan moet alles opnieuw. Online stuitte hij op Adapa, een Deense machinefabriek die een ‘adaptive mould’ had ontwikkeld voor organisch gewelfde betongevels. Ieder paneel uniek dus. Deze mal kon telkens een nieuwe vorm aannemen. Stel je een slaapmatje voor met daaronder honderden stalen pinnen die op commando in- en uitschuiven en zo het matje (in dit geval de mal) in de gewenste vorm duwen.

“Telkens een nieuwe mal voor een klein paneel is monnikenwerk, om maar niet te spreken van de enorme afvalstroom.”

Wat als ik zo’n machine laat maken voor composiet, dacht Francois. Dat kan de scheepsbouw naar een hoger plan tillen. Kunststof jachten zouden voortaan net zo gebouwd kunnen worden als metalen schepen: met losse panelen op een skelet, ieder op een unieke manier gevormd, afhankelijk van de plek in de romp. Telkens een nieuwe mal voor een klein paneel is monnikenwerk, om maar niet te spreken van de enorme afvalstroom.

hiervoor_wil_CW_rompen_maken

Vooral zeiljachten hebben baat bij composieten rompen, dat maakt ze sneller dan metalen exemplaren. Beeld: Curve Works

Dit is de meest complexe vraag die we hebben gehad, hoorde hij van Adapa. De bouw zou een paar honderdduizend euro kosten en hij moest zelf specificaties aanleveren. Negen maanden later had hij die berekend en een businessplan geschreven. De order kon geplaatst worden. Eenmaal afgeleverd, moest er nog een oven rondom de mal gebouwd worden. Ook was het nog zoeken naar de ideale samenstelling van het materiaal. De composieten panelen die hij voor scheepsrompen in gedachten heeft, bestaan uit glasvezel aan de buitenkant en schuim in het midden. Licht en impactbestendig.

“Ik zei: of ik sluit de toko, of je zegt je baan op en we gaan buffelen totdat het een succes is.”

“Ik runde Curve Works eerst alleen”, vertelt Francois. “En kwam er al snel achter dat ik niet telkens mijn aandacht kon verdelen tussen productie en verkoop.” Een gekwalificeerde mededirecteur werven was echter niet zou eenvoudig. Ervaren ingenieurs wilden stabiliteit en een goed salaris. En een pas afgestudeerde zag hij niet zitten. Toen wendde Francois zich tot zijn vrouw en vakgenoot Tahira Ahmed. Zij werkte als manager bij Airborne, producent voor lucht- en ruimtevaart. “Ik zei: of ik sluit de toko, of je zegt je baan op en we gaan buffelen totdat het een succes is.” Doelend op de verplichtingen die hij was aangegaan: “We zaten er hoe dan ook al met zijn tweeën in.” Sinds Tahira in de directie stapte, kan Francois zich weer helemaal op de techniek richten. “Tahira kwam erbij omdat CurveWorks er anders niet meer was geweest.”

toepassing_kantoorgevel

Mogelijke toepassing: gewelfde kantoorgevels waarin ieder paneel uniek is. Beeld: Curve Works

“Francois zegt het wat hard”, nuanceert Tahira. “Ja, ik heb mijn baan opgezegd. Maar dat was vooral omdat ik zo geloofde in Curve Works. Eerst kijk je tegen een berg op, maar door onze ervaring weten we hoe we dingen moeten aanpakken. Toen we onze visie en missie helder hadden, zeiden we tegen elkaar: dit gaan wij bereiken!” Die visie luidt: no-waste from tooling. Specifiek voor de markt van kleine series, waar de mal een enorm aandeel heeft in de ecologische voetafdruk. “We gaan dit ook uitrollen naar andere bedrijven”, vertelt Tahira. Ondertussen ontwikkelen ze nog een andere techniek: het frezen van een mal uit een ‘tooling block’, dat daarna omgesmolten kan worden. “De klant huurt dan een mal die wij later terugnemen”, legt Francois uit.

“Die visie luidt: no-waste from tooling.”

De nabewerking automatiseren

Tegen de wand staat een enorm scherm. Een raam voor een watertaxi, verklaart Tahira. Op haar laptop laat ze een watervoertuig zien dat boven het water lijkt te zweven, een hydrofoil. Neemt de snelheid toe, dan duwen de vleugels onder de romp de boot boven het water. De aandrijving is elektrisch. Geen emissie, golven en geluid. Het Franse SeaBubbles wekte al de interesse van CNN met deze ‘taxi van de toekomst’. Toen het bedrijf voor een Zwitserse veerdienst tien ramen nodig had, bleek Curve Works de partij die het snelst en goedkoopst kon leveren.

Tahira: “Toen we de tekening binnen hadden, konden we beginnen. We warmden het materiaal op en lieten de machine zijn werk doen. In één klik van tekening naar product. Rapid manufacturing.” Hoe kan zo’n bedrijf Curve Works vinden voor zo’n klus? “Voordat wij operationeel waren, hadden we al een website”, zegt Tahira. “Toen zagen we al dat mensen ons vonden op basis van zoektermen als ‘curved panel’. Die site hielp ons bij de marktanalyse: krijgen we belletjes en e-mailtjes? Dat bleek zo te zijn. En zo heeft SeaBubbles ons dus ook gevonden.”

SeaBubbles

SeaBubbles watertaxi

Tahira springt op de machine, op het vlak van twee bij vier meter waarop de platen gebogen worden. Dat gaat volgens het principe van thermovormen, legt ze uit. Opwarmen, vormen, koelen en harden. “We spuiten niks, alles komt droog op de mal. Clean manufacturing: geen dampen.” De specificaties worden via het programma Rhino3D omgezet in een CAD-ontwerp. Vervolgens vormt de mal zich naar die tekening.

“We hebben een geavanceerd apparaat, maar de nabewerking is dat nog niet.”

Tahira: “We hebben een geavanceerd apparaat, maar de nabewerking is dat nog niet. Zodra een paneel gebogen is, moet het uitgesneden en getrimd worden, langs de omtrek die een laserprojector op het vlak schijnt. Dat is heel arbeidsintensief.” Om dat te automatiseren, heeft Curve Works hulp van externen nodig. Tegelijk is dit precies het soort project dat SMITZH graag ondersteunt.  SAM|XL, één van de zeven SMITZH-fieldlabs, is een centrum op de TU Delft Campus gespecialiseerd in het automatiseren van de productie van composieten constructies.

SAMXL

Experiment met robotarm (niet die voor Curve Works) in het fieldlab. Beeld: SAM|XL

Automatiseren is niet eenvoudig, vertelt Didier van der Horst, werkzaam bij SAM|XL. “Veel bedrijven weten niet waar ze moeten beginnen, het ontbreekt ze aan ruimte en ze willen hun huidige proces niet verstoren. Ook moet je veel nieuwe technieken samenbrengen, die specialistische bedrijven niet beheersen. Wij zijn er als non-profit organisatie voor om die drempels weg te nemen en bedrijven door het doolhof te leiden. Het komt erop neer dat je je je Research & Development versnelt door binnen de SAM|XL-community de eerste stappen richting smart advanced manufacturing te zetten.”

“Onze community is de brug tussen maakbedrijven en robotleveranciers.”

Dat is veel goedkoper dan alles zelf doen, legt Van der Horst uit. “Je wordt lid van een community waarin experts, zoals een programmeur of automatiseerder, en apparatuur, zoals een robot, gedeeld worden. Onze community is de brug tussen maakbedrijven en robotleveranciers.” Elk maakbedrijf in de composietenbranche kan bij het fieldlab aankloppen, verzekert hij. Er wordt dan eerst bekeken of SAM|XL de benodigde technieken kan leveren of ontwikkelen. En of de visie van het fieldlab past bij de ambitie van het maakbedrijf. Bij groen licht wordt het project opgetuigd: er wordt een technisch team geformeerd, het bedrijf wordt participant in SAM|XL en dan is het “samen innoveren”. SAM|XL richt zich nadrukkelijk op de bedrijven die een productielijn voor enkelstuks of kleine series hebben.

Freesgereedschap aan robotarm

Om Curve Works verder te helpen, faciliteert SAM|XL experimenten met freesgereedschap aan een robotarm. “We willen de markt openbreken voor kleine scheepswerven”, zegt Tahira. “Als zij op de traditionele manier een composieten jacht maken, zijn ze miljoenen kwijt aan infrastructuur. Met onze methode heb je geen grote mal of oven meer nodig, alleen een skelet waar panelen op geklikt worden. Zoals metalen rompen gemaakt worden, zo kan dat straks ook met kunststof rompen.”

tahira_presentatie

Tahira Ahmed, algemeen directeur van Curve Works, presenteert haar adaptieve mal. Foto: Curve Works

Hoeveel impact zo’n innovatie kan hebben? Een composieten romp is twee keer zo licht als een metalen exemplaar, waardoor het schip veel minder diep ligt. Dat betekent minder energie voor dezelfde vaarsnelheid. Op dat moment van creatieve destructie koerst Curve Works, met wind in de zeilen van SAM|XL. In de woorden van Francois Geuskens: “We buffelen totdat het een succes is.”

Links:

Informatie over de SAM|XL Community

Promotiefilm over Curve Works, presentatie door Tahira Ahmed

Tahira Ahmed in februari 2018 in een Duurzaam-item op RTL7

Geluidloos fragment Curve Works-mal in actie (29 oktober 2018)

Instructiefilmpje Adapa (het Deense bedrijf dat de mal leverde)

 

Registratie RoboCrops 2020 open: het event voor telers en tech

Diverse maakbedrijven in onze regio zijn werkzaam in de glastuinbouw of leveren daaraan als techbedrijf. Ben jij er daar één van? Dan mag je dit event niet missen. Om de ontwikkelingen van robotica in de kas te versnellen, wordt op 23 en 24 april voor de eerste keer het event RoboCrops georganiseerd. In World Horti Center en fieldlab RoboHouse worden op deze dagen een hackathon, inhoudelijke sessies en matchmaking georganiseerd. Vanaf 3 maart kun je je aanmelden om aan dit unieke event deel te kunnen nemen.

Robotica in stroomversnelling

RoboCrops brengt telers, techbedrijven, universiteiten en investeerders bij elkaar. Het event  richt zich zowel op de hardware: sensoren, robotarmen, grijpers, autonome voertuigen als de beslissingsondersteunende software die nodig is om de robots aan te sturen. Naast aandacht voor de techniek is er veel aandacht voor het vinden, ontwikkelen en opschalen van praktijkoplossingen.

Er zijn drie gebieden waar robots of robot-onderlenen in te delen zijn tijdens RoboCrops 2020. Dat zijn “Sense” (sensoren waarmee de robot de omgeving waarneemt), “Think” (het verwerken van de gegevens die uit sensoren komen, vaak met behulp van Artificial Intelligence /Augmented Reality) en “Act” (het uitvoeren van een actie, zoals het snijden van blad of het plukken van groenten of snijbloemen).

Sfeerbeeld programma

Telers, techbedrijven en studenten

Voor telers is er op 23 april een programma in World Horti Center, waarbij ze een uitgebreide en diepgaande presentatie van de stand van zaken op het gebied van de ontwikkeling van robotica (voor glastuinbouw) krijgen. Techbedrijven en universiteiten kunnen op 24 april laten zien wat de technische mogelijkheden en uitdagingen zijn.

Op beide dagen zullen studenten in RoboHouse in Delft actief zijn tijdens een grote hackaton georganiseerd door TU Delft en de WUR. Tijdens die hackaton zullen zij hun expertise loslaten op diverse challenges en daarmee bijdragen aan de versnelling van ontwikkeling in de robotica. Op 24 april pitchen zij hun hacks voor een vakjury in World Horti Center. Tevens is er in het programma de ruimte voor matchmaking tussen de verschillende partijen.

Sfeerbeeld programma

Inschrijving

RoboCrops is hét event voor experts binnen de glastuinbouw en binnen robotica.  De inschrijving staat vanaf 3 maart open.

 

Interview Skillsprogramma RoboHouse

Hoe kom je als fieldlab tot een succesvol skills-programma? Jaimy Siebel, managing director bij fieldlab RoboHouse, werd hier door het landelijke Smart Industry platform over geïnterviewd. Lees hier over de aanpak van het fieldlab, testfaciliteiten, Discovery tracks, cursussen, het RoboHouse Canvas,  ingenieursprojecten en onderzoekstrajecten.

Wat is de gedachte achter RoboHouse?

“Vanuit de TU Delft en de hele RoboValley zijn we veelvuldig in contact met bedrijven rondom robotica. Daaruit bleek een behoefte aan een operationele testomgeving waar men samen nieuwe robotica applicaties kan ontwikkelen, dat werd RoboHouse. Daarin werken bedrijven, kennisinstellingen en leveranciers van robots en toebehoren samen aan innovatieve projecten. Dat doen we via verschillende programmalijnen, namelijk robotica-applicatie-opdrachten, een cursusprogramma voor robotmakers, een design traject voor “toepassers” van robotica en een gedeelde testfaciliteit voor industriële robotica toepassingen.”

Waarom is het voor een bedrijf interessant om mee te werken aan robotica-applicatie-opdrachten?

“Veel bedrijven zien een toekomst met een ‘meer-geautomatiseerde’ automatisering in hun werkprocessen. Deze bedrijven zijn allemaal bezig met het werven van (robotica-)competenties. Wij ondersteunen hen, door het maken van een ‘proof of principal’. Binnen deze projecten wordt in een multidisciplinair team aan de robottoepassing gewerkt, waarbij alle teamleden leren. Met de studentopdrachten gaat bijvoorbeeld een groep van 4 tot 6 studenten aan de slag met een opdracht uit het bedrijfsleven. Studenten analyseren de vraag en spiegelen deze bij de bedrijven om met elkaar gaandeweg tot de achterliggende vraag te komen. Uiteindelijke realiseert het team een fysieke ‘proof of concept’. Dit laatste is heel belangrijk bij robotica. De theorie is vaak mooier dan de praktijk. Vaak blijkt in de praktijk pas wat wel en niet mogelijk is. We faciliteren deze samenwerking in 3 varianten:

  • Studieopdrachten, met inzet van studenten (voor studiepunten)
  • Ingenieursprojecten, met inzet van een combinatie van experts, zoals: TNO, talenten en/of RoboHouse medewerkers
  • Of een onderzoekstraject (meerjarig TU Delft onderzoek)

Welke activiteiten doen jullie in het leercentrum?

“Hierin geven we een aantal cursussen. Het meest bekend zijn we met onze ROS-cursus. ROS (Robot Operating System) is een generieke robot-besturingstaal (middleware), die goed aansluit op bestaande platforms. In deze cursus leer je de basis van het robotprogrammeren. Dit stelt de deelnemers in staat om (zonder vendor-locking) robot-applicaties te schrijven. Daarnaast hebben we de cursus Robot Operation opgezet. We liepen tegen het feit aan dat er vaak praktische vragen spelen omtrent het implementeren van een robot. In deze cursus robot leer je een robotica applicatie daadwerkelijk gereed te maken voor inzet in productie. Deze cursus gaat in op alle praktische randvoorwaarden. Hoe stel je je robotstation op, hoe integreer je bijvoorbeeld een conveyor belt, en hoe integreer je veiligheid.

We hebben verschillende bedrijven gevraagd welke kennisbehoeften zij hebben, waarna we de cursus Vision Technology hebben opgezet. Deze cursus gaat in op de integratie van vision technology in een robot applicatie: Hoe ga ik om met beeldinformatie en hoe kom ik aan data, en hoe zorg ik ervoor dat ik iets kan met deze data?

Daarnaast bieden we ook partners de ruimte om specifieke cursussen te geven. Dit doen we bijvoorbeeld samen met toeleveranciers die hierbij onze faciliteiten gebruiken. Dit kan product specifiek zijn, of juist thematisch zoals bijvoorbeeld omtrent veiligheid.”

Op welke wijze ondersteunen jullie bijvoorbeeld het management van een bedrijf?

“We krijgen best vaak vragen van bedrijven die wel al een idee hebben van hun problemen. Dit idee komt dan voort uit actuele situaties, bijvoorbeeld een tekort aan personeel. Het is heel begrijpelijk dat hierbij gedacht wordt aan de inzet van een robots als oplossing voor het probleem. Echter het inzetten van geavanceerde automatisering vraagt om een strategische en structurele benadering. Hiervoor hebben we de zogenoemde Discovery Track ontwikkeld. Deze track hebben we o.a. via de Rabobank Robo Challenge uitgewerkt tot een gestructureerde methode waarbij het management inzicht krijgt in mogelijkheden én onmogelijkheden van robotica. We kijken dan eerst naar alle repeterende processen in het bedrijf en stemmen af, welke processen geprioriteerd moeten worden. Dit levert de input om bepaalde processen in meer detail te bespreken op het RoboHouse Canvas. Hiermee kunnen bedrijven heel snel en to the point, in overleg met een expert, inzicht krijgen of en hoe een proces geautomatiseerd kan worden. Een bedrijf heeft hiermee in één middag inzicht in de technische haalbaarheid van hun vraagstuk.”

En leidt dit dan weer tot nieuwe projecten?

“De uitkomsten van een discovery workshop verwijzen we zoveel mogelijk door naar bestaande marktpartijen. Als een nieuwe functionaliteit vereist is, kunnen we het oppakken als innovatietraject. We kunnen dit afhankelijk van de behoefte oppakken als een robotica applicatie opdracht in ons testcentrum.”

Europese subsidie beschikbaar voor toepassing van geavanceerde robotica

Wil jij de productieprocessen van je mkb-bedrijf optimaliseren met behulp van geavanceerde robotica? Of ben jij system integrator of technology aanbieder? In maart 2020 start een nieuwe challenge bij het DIH^2 netwerk. Hier kun jij bij DIH^2 netwerk een voorstel indienen voor de toepassing van geavanceerde robotica in de eigen productieprocessen. Jouw voorstel heeft de mogelijkheid om een subsidie ter waarde van €248.000 te krijgen om daarmee je voorstel te realiseren.

DIH^2

DIH^2 is een netwerk van 26 Europese Digital Innovatie Hubs (waaronder RoboHouse). DIH^2 willen ervoor zorgen dat geavanceerde robotica applicaties betaalbaar en bereikbaar worden voor Europese mkb-bedrijven. Het doel van DIH^2 is om tegen 2020 het netwerk te laten groeien naar 170 Digital Innovatie Hubs.

Deelname

De voorwaarden voor deelname zijn dat jouw bedrijf maximaal 500 werknemers en een maximale omzet van €100 miljoen heeft. De ontvangen subsidie dien je te besteden aan software en is niet bedoeld voor het aanschaffen van hardware. Daarnaast dien je als systeem integrator of technology aanbieder (leverancier) gespecialiseerd te zijn in technology transfer (dit is inclusief start-ups, onderzoekscentra, fieldlabs en Mid-Caps. Je krijgt als mkb-bedrijf vrijheid om het bedrag naar eigen inzicht uit te geven binnen de gestelde voorwaarden.

Belangrijke data

SMITZH kan bedrijven waar mogelijk helpen bij eventuele vragen die opkomen tijdens het indienen van de aanvraag. De belangrijke data zijn als volgt:
o Tot 31 oktober 2019 – Inschrijven voor de challenge via: https://dih-squared.fundingbox.com
o December 2019 – Selectie wordt uitgenodigd op locatie (in Europa) voor een informatiebijeenkomst. Hier heb je de gelegenheid om samenwerkingen met andere partijen aan te gaan.
o Maart 2020 – Inleveren voorstel
o Juni 2020 – Winnaar bekend gemaakt
Er mogen maximaal 20 Nederlandse mkb-bedrijven deelnemen.