Berichten

TNO Mens-Robot Canvas Workshop

De recente “Mens-Robot Canvas” workshop van TNO bij Robohouse, in het kader van het regionale innovatieprogramma SMITZH, was het ontmoetingspunt waar mkb ondernemers, ontwikkelaars van robots/cobots en wetenschappers samenkwamen om de wens, noodzaak, uitdaging en behoefte van mens-machine interactie met elkaar te bespreken en aan te pakken. Het gaat immers over de toekomst van werk en efficiënt samenwerken. Dit gaat een verder dan alleen robotisering en automatisering, maar hoe pak je dat aan?

Het doel van de workshop was om te laten zien op welke manier mens en robot samen kunnen werken en te laten zien wanneer het interessant is om als midden- en/of kleinbedrijf hierop in te zetten en waarmee je rekening moet houden.

Kleine en middelgrote bedrijven vinden de techniek vaak al interessant, maar ze weten niet precies wanneer het interessant is om vanuit commercieel of organisatorisch oogpunt in te stappen.

Daarom werd er tijdens de workshop aandacht besteed aan:

  • collaboratieve robots;
  • taakverdeling tussen mens en robot
  • welke interactie er nodig is tussen mens en robot om een gezamenlijk doel te kunnen bereiken.

Demo met AR

Daarbij werd er ingegaan op de volgende vraagstukken.

  • Waarom samenwerken met een robot of cobot?
    Het kan interessant zijn om robots in te zetten wanneer er binnen je bedrijf veel repetitieve handelingen plaatsvinden. Ook kan het zorgen voor een efficiëntere taakverdeling. Een mens-robot samenwerking kan zorgen voor een goede werkbalans, omdat ze deels overlappende en deels complementaire capaciteiten hebben. Zo kan een robot ondersteunen bij repeterende fysieke taken, door bijvoorbeeld het oppakken en plaatsen van onderdelen, terwijl de mens de meer (cognitief) complexere taken uitvoert.
  • Waarom het interessant is voor het MKB
    Volledige automatisering is met name bij kleine series en veel product varianten niet altijd mogelijk. Met name binnen het MKB is er behoefte aan flexibiliteit: productie waarin operators èn robots ingezet worden en (samen)werken. Echter de samenwerking en interactie tussen mens en robot is niet een natuurlijke zoals tussen 2 collega’s. Met het ontwerpen en implementeren van een productie lijn of werkplek moet je vooraf nadenken over communicatie tussen operator en robot: hoe weet de robot wat hij moet doen? Hoe weet de operator of de robot klaar is en waar in de werkplek de robot zal gaan werken?
    TNO heeft een mens machine interactie canvas ontwikkeld waarin deze aspecten aan bod komen. Door het gebruik van dit canvas breng je op een gestructureerde manier de mogelijke interacties in kaart en ook op welke wijze je die in de werkplek realiseert. Het inzetten van deze nieuwe technologie kan hierdoor bijdragen aan een efficiënte en flexibele productie waarin mens en robot gezond en veilig samenwerken.

Demo met cobot

Interesse in de meerwaarde van mens-robot interactie voor jouw bedrijf? 

Het canvas geeft meerwaarde om de informatie over taakverdeling en interacties vast te leggen en over te kunnen dragen naar externen, bijv. integrators, klanten. Het canvas helpt ook bij het inschatten van je business case. Je kan een snelle check doen welke processen zich nog meer voor samenwerking lenen, zodat je cobot flexibeler inzetbaar is. Je kan beter de haalbaarheid en mogelijke aandachtspunten en risico’s inschatten.

Plan een demosessie bij TNO in RoboHouse!

Neem CONTACT op.

Rondleiding Robohouse

Zo ontwikkelt SMITZH de ‘techneut van de toekomst’ bij maakbedrijven in Zuid-Holland

Techniek vergt kennis en vakmanschap. Om het tekort aan personeel in de maakindustrie tegen te gaan is het belangrijk om technisch personeel continu om- en bij te scholen.

De opkomst van robots, digitale systemen en automatisering zorgt voor nieuwe banen en andersoortig werk. Gelukkig worden er in Zuid-Holland binnen het innovatieprogramma SMITZH allerlei initiatieven opgezet om technisch personeel te helpen met leren en ontwikkelen. Hoe dit gebeurt lees je in deze blog!

Skilllabs

Eén initiatief van SMITZH zijn de fieldlabs. In deze fieldlabs worden diverse skilllabs opgezet. Dit zijn één of meerdere korte technologische opleidingen die door medewerkers binnen het MKB modulair, flexibel en in de praktijk gevolgd kunnen worden. Aan het einde van zo’n skilllab krijgt elke deelnemer een erkend certificaat van deelname. Daarnaast worden er ook effectieve en efficiënte leermethoden ontwikkeld die aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de mensen die onderwijs ontvangen.

SMITZH toetst en ontwikkelt een aantal digitale leermethoden en hulpmiddelen. Eentje daarvan is oZone.

oZone

Met dit kennisdeel platform voor de techniek kunnen bedrijven, die aangesloten zijn bij de opleidingsfondsen OOM of A+O Metalektro, kosteloos gebruik maken van de oZone bibliotheek. Hierin kunnen bedrijven allerlei technische basisinformatie terugvinden en aanleren. Wanneer een nieuwe medewerker of zij-instromer binnen de technieksector aan de slag gaat, kan deze persoon zichzelf al ‘inlezen’ in alle relevante basisinformatie om het werk goed te kunnen doen. Dit levert de werkgever tijdswinst op, omdat er geen collega is om de basisinformatie over techniek te delen. Zij-instromers kunnen zelf de kennis tot zich nemen.

Wanneer er behoefte is aan ondersteuning is het voor bedrijven mogelijk om voor hun medewerkers eigen modules te ontwikkelen. Ook kun je als organisatie zelf een bijdrage leveren aan de bibliotheek. Ook wanneer je bepaalde informatie mist kun je suggesties doen voor onderwerpen waarop je mensen graag breed wilt laten ontwikkelen. oZone ondersteunt dan vanuit het onderwijskundige perspectief.

De combinatie van e-learning en kennisdeling is wat dit platform zo uniek en succesvol maakt. Zo’n 35.000 gebruikers uit het hele land maken momenteel gebruik van oZone. Net zoals 850 bedrijven. Bedrijven kunnen het platform helemaal zelf inrichten zoals zij dat willen. Het kan dus volledig afgestemd worden op de wensen van de gebruiker. Zo kun je als bedrijf bijvoorbeeld op basis van relevantie bepalen wie (van je medewerkers) toegang heeft tot bepaalde functionaliteiten en inhoud in oZone.

Judica Wondergem (Adviseur oZone): ‘Al deze dingen dragen bij aan het leveren van een betere kwaliteit, een hogere productiviteit én veiliger werken binnen technische bedrijven. Met als doel om continue ontwikkeling op allerlei vlakken in de maakindustrie te stimuleren’.


Certificeringen

Daarnaast is het mogelijk om in oZone erkende certificeringen en audits bij te houden. Dit kunnen oZone certificaten zijn die (nieuwe) medewerkers en zij-instromers via het platform behalen, of certificeringen zoals ISO, VCA of BHV. Van zowel oZone als externe certificeringen kunnen medewerkers binnen bedrijven de status zien. Degene die hiertoe bevoegd zijn kunnen inzien wie welke trainingen/certificaten heeft behaald en wanneer weer bijscholing nodig is. Ook kan worden bekeken welke audits (bijv. ISO, VCA, BHV) hebben plaatsgevonden en voor wanneer deze opnieuw ingepland moeten worden.

Ben je geïnteresseerd of heb je meer informatie nodig? Kijk dan op www.ozone.nl.

Ondernemers in de technologische maakindustrie kunnen terecht bij SMITZH voor kennis, kunde en een financieel duwtje in de rug.

Ben jij met jouw onderneming werkzaam in de maakindustrie en wil je graag aan de slag met Smart Manufacturing, maar weet je niet goed hoe je dat moet aanpakken? Neem dan contact met ons op, wij helpen je graag op weg. Of meld je aan voor één van de kennissessies over ‘slim leren’ tijdens de METAVAK beurs in oktober.

Een arm-ondersteunend exoskelet, is dat iets voor mijn bedrijf? De online tool van TNO geeft antwoord

TNO heeft in het kader van EXSKALLERATE een online hulpmiddel ontwikkeld, dat jou kan helpen bij de vraag of toepassing van een arm-ondersteunend exoskelet in jouw bedrijf nuttig kan zijn.

Lichamelijk zwaar werk

Veel werknemers worden nog steeds blootgesteld aan zwaar werk. Dit verhoogt het risico op klachten in de rug, nek en schouders, vooral bij zwaar tillen, werken boven het hoofd en werken in lastige of ongemakkelijke houdingen. Deze risico’s kunnen worden verkleind door de werkplek te veranderen, door taakroulatie toe te passen of door mechanisering of automatisering. Wanneer dit allemaal niet mogelijk of haalbaar is, dan kan het gebruik van een exoskelet een goede strategie zijn.

Werking van exoskeletten

De huidige exoskeletten die verkrijgbaar en toepasbaar zijn, zijn exoskeletten die de romp ondersteunen (bij voorovergebogen werk of tillen) of exoskeletten die de armen ondersteunen en de schouder ontlasten (bij werk met geheven armen). De meeste romp en arm-ondersteunende exoskeletten zijn uitgerust met een veermechanisme. Wanneer, in geval van een arm-ondersteunend exoskelet, de armen naar beneden worden bewogen, wordt de veer gespannen. De veer duwt de armen weer omhoog wat voelt als een ondersteuning van de armen. Hierdoor hoeft de gebruiker minder spierkracht te leveren en vermindert de schouderbelasting.

Toepassing van een arm-ondersteunend exoskelet is relevant als het werken met geheven armen (met de handen ongeveer op borsthoogte of hoger) in voldoende mate voorkomt.

Acceptatie

Belangrijk is dat een exoskelet doet wat het moet doen: de medewerker ondersteunen in het werken met geheven armen. Daarnaast mag een exoskelet niet te veel hinder geven bij de andere werkzaamheden. Verder moet het exoskelet comfortabel zitten. Deze factoren tezamen bepalen of een exoskelet uiteindelijk door  werknemers geaccepteerd zal worden

Of een exoskelet de lichamelijke belasting verlaagt en of een exoskelet geaccepteerd wordt, wordt bepaald door de werkinhoud, werkhoudingen en bewegingen en de werkomgeving.

Beoordeling van de inzetbaarheid van een exoskelet met de tool ExoPA

Biedt een arm-ondersteunend exoskelet een oplossing voor mijn specifieke situatie? Dat is de vraag die misschien bij jou speelt. De online TNO tool helpt je deze te beantwoorden. De tool leidt jou aan de hand van vragen langs de kenmerken van uit te voeren werkzaamheden, factoren die de acceptatie van een exoskelet beïnvloeden en kenmerken van de werkomgeving. Op basis van jouw antwoorden geeft de tool jou een eerste inzicht in de relevantie van exoskeletgebruik in jouw eigen situatie. In geval van een positief antwoord raden wij je overigens aan niet overhaast te werk te gaan, maar het exoskelet eerst goed te testen met je medewerkers.

TNO heeft daarom een tool ontwikkeld die bedrijven helpt deze vraag te beantwoorden: de Exoskeleton Potential Assessment tool (ExoPA). Meer informatie over deze tool en de tool zelf vindt je hier.

Lees ook het blog van TNO-expert Michiel de Looze, waarin hij voor het innovatieprogramma EXSKALLERATE 5 handige tips meegeeft, voordat je besluit tot aanschaf van een exoskelet.

We horen graag wat je van deze tool vindt!

Voor jouw feedback of voor antwoorden op vragen kun je contact opnemen met ons.

Kan een exoskelet mij echt helpen? Vijf lessen die je moet weten

Run je een bedrijf in de industriële sector? Wellicht worden jouw medewerkers blootgesteld aan lichamelijk zware werkzaamheden: dag in dag uit werken ze met materialen en dragen ze gereedschap, vaak met een gebogen rug of opgeheven armen. Dit kan risico’s met zich meebrengen omdat de werknemers vermoeid en overbelast kunnen raken en hun productiviteit achteruit kan gaan. De werkbelasting kan leiden tot blessures, rugklachten, nek- en schouderpijn en zelfs invaliditeit en ziekteverzuim. Maar liefst 44 miljoen werknemers in de Europese Unie krijgen klachten naar aanleiding van fysiek zwaar werk. Dit kost de industrie jaarlijks meer dan $ 300 mrd.

 

Een exoskelet kan uitkomst bieden doordat het op het lichaam wordt gedragen en bij zware werkzaamheden kan ondersteunen. Exoskeletten kunnen helpen om het aantal spier- en skeletletsels te verminderen en de vitaliteit van werknemers te verhogen. Op de lange termijn zou dit minder kosten voor het bedrijf kunnen betekenen.
Toch zien we dat exoskeletten in het mkb nog maar weinig worden ingezet. Dit terwijl diverse taken in de maakindustrie zich hier goed voor lenen. In de regio Zuid-Holland is al de nodige expertise over exoskeletten aanwezig bij bedrijven en organisaties als TU Delft en TNO.

Nieuwsgierig? TNO-expert Michiel de Looze beschreef in een blog voor het innovatieprogramma EXSKALLERATE 5 handige lessen om mee te nemen, voordat je besluit tot aanschaf.

 

1: Een exoskelet is niet de eerste oplossing die je zou kunnen overwegen

Ten eerste moet je kijken naar andere ergonomische maatregelen die het zware fysieke werk verminderen of zelfs elimineren: herinrichting van de werkplek, het gebruik van kranen, balanceerapparaten of andere hulpmiddelen, mechanisatie of robotisering. Als deze vanuit operationeel, technisch of financieel oogpunt niet haalbaar zijn, dan pas zou je het gebruik van exoskeletten moeten overwegen.

 

2: Een exoskelet kan effectief zijn (of niet)

Passieve exoskeletten (gebaseerd op veersystemen en commercieel verkrijgbaar) verminderen de mechanische belasting van het menselijk lichaam. Dit is echter vooral gebaseerd op onderzoek naar geïsoleerde activiteiten in een lab setting. In de praktijk is het werk zelden een op zichzelf staande activiteit, maar een verscheidenheid aan activiteiten. Of een exoskelet de werkdruk wel of niet vermindert, hangt af van het activiteitenprofiel in de loop van de tijd in jouw specifieke werksituatie.

 

3: Bepaal vóór het testen het potentieel van exoskeletgebruik

Voordat je een exoskelet naar jouw werkplek brengt, moet je een idee hebben van de specifieke activiteiten die ondersteuning nodig hebben in jouw werksituatie en die ondersteuning kunnen krijgen van een exoskelet. Het is ook net zo belangrijk om een idee te hebben van de activiteiten die niet zouden worden ondersteund of die zelfs zouden kunnen worden belemmerd door het dragen van een exoskelet. Dit vereist een gedegen taakanalyse. Het kost wat moeite maar voorkomt tegenslag en teleurstelling als de exoskeletten eenmaal zijn aangeschaft.

 

4: Betrek werknemers bij het testen en implementeren

Misschien een voor de hand liggende, maar te belangrijk om niet te noemen: betrek jouw medewerkers bij het proces van het testen, implementeren en beslissen. Wegen de positieve, belastingverlagende effecten op tegen de eventuele hinder die het exoskelet met zich meebrengt? De ervaringen op de werkvloer zijn cruciaal voor verder gebruik en acceptatie. De werknemers zullen het exoskelet gaan dragen dus zorg ervoor dat er draagvlak is. Eventuele pilots en een goede begeleiding zijn zeker aan te raden.

 

5: Verdien de kosten terug

De prijzen variëren, maar een exoskelet met armondersteuning kost al gauw € 4.000,-  met inachtneming van additionele kosten voor training, consultancy en besluitvorming. Hoe kun je dit geld terugverdienen?

Enerzijds kan er bespaard worden op het terugdringen van de kosten voor personeelsvervanging. Stel dat een van jouw medewerkers vaak met ziekteverlof is vanwege schouderklachten. Zodra het exoskelet het ziekteverzuim met twee weken vermindert, worden de kosten terugverdiend door besparing op personeelsvervangingskosten. Anderzijds kan de productiviteit toenemen als gevolg van minder overbelasting op de werkvloer. Een stijging van 5% kan de investering over het algemeen in ongeveer 3 jaar terugverdienen. Het is natuurlijk niet gegarandeerd dat dit zal gebeuren, dus je moet ook rekening houden met meer kwalitatieve aspecten: minder vermoeidheid en ongemak bij personeel, meer tevreden en gemotiveerde werknemers en meer aantrekkelijkheid van het werk.

 

Wat kunnen wij voor jou betekenen?

Volgens onderzoek van de EXSKALLERATE-partners zou het gebruik van exoskeletten 10-40% van de piekbelasting van de spieren kunnen verlichten voor passieve exoskeletten, en tot 80% voor actieve exoskeletten.

Het consortium dat bestaat uit bedrijfsondersteunende organisaties, clusters en onderzoeksinstituten zal hiervoor fieldlabs opzetten en helpen ontwikkelen. Daarnaast zullen er ook verschillende informatieve workshops voor mkb-bedrijven worden georganiseerd. Hierin denken experts mee in uitdagingen en oplossingen die mkb’s tegenkomen bij de adoptie van exoskeletten.

“Mensen moeten langer werken in onze vergrijzende samenleving. Wij streven ernaar om mensen in de productie- en bouwsector te helpen om dat op een gezonde en gelukkige manier te doen door de toepassing van exoskeletten te versnellen. Eenmaal gevestigd in deze industrieën, verwachten we dat andere industrieën, zoals logistiek en landbouw, snel zullen volgen,” zegt Anton Duisterwinkel, coördinator van EXSKALLERATE bij InnovationQuarter en programmamanager van SMITZH.

Ook jij kunt meeprofiteren van de voordelen van exoskeletten. Interesse gekregen na het lezen van deze blog? Houd de internationale projectwebsite in de gaten voor projecten en workshops waaraan je kunt deelnemen of neem direct contact op met Anton Duisterwinkel als je meer wilt weten over het programma.

Afbeelding: © Skelex

Europees project rondom exoskeletten in mkb van start

Het project EXSKALLERATE is deze maand van start gegaan. InnovationQuarter is één van de partners en penvoerder van het project. Komende 3 jaar zullen 12 partners uit 6 verschillende landen uit de Noordzeeregio als consortium samenwerken. Doel van het project is een toonaangevend ecosysteem te bouwen rondom exoskeletten. Hiermee kunnen bedrijven beter voor hun personeel zorgen en hun concurrentiepositie versterken. Het project past goed bij het SMITZH-thema mensgerichte technologie. We zullen jullie dan ook op de hoogte houden over de mogelijkheden van dit project.

Wat zijn exoskeletten?

Maar liefst 44 miljoen werknemers in de Europese Unie krijgen klachten naar aanleiding van fysiek zwaar werk. Dit kost de industrie jaarlijks meer dan $ 300 mrd. Exoskeletten helpen het aantal spier- en skeletletsels te verminderen en de vitaliteit van werknemers te verhogen, waardoor de kosten voor een bedrijf op de lange termijn dalen. In onze regio is al de nodige expertise over exoskeletten aanwezig bij bedrijven als Laevo en Skelex en organisaties als TU Delft en TNO.

Waarom is dit project nodig?

Met name werknemers in de industrie en de bouwsector verrichten lichamelijk zware werkzaamheden die hun risico op gezondheidsproblemen, invaliditeit en ziekteverzuim vergroten. Dit heeft effect op de arbeidsmarkt. De onaantrekkelijkheid van het werk zorgt voor veel openstaande vacatures en dit remt het concurrentievermogen. Dit geldt met name voor veel kleine en middelgrote ondernemingen, die zich niet bewust zijn van de beschikbare oplossingen via de toepassing exoskeletten, omdat de ontwikkelaars van oplossingen zich meestal richten op grote bedrijven. EXSKALLERATE wil deze problemen aanpakken door zich specifiek te richten op het gebruik van exoskeletten door het mkb in de bouw en de industriële industrie.

Wat gaat er vanuit EXSKALLERATE gebeuren?

“Mensen moeten langer werken in onze vergrijzende samenleving. Wij streven ernaar om mensen in de productie- en bouwsector te helpen om dat op een gezonde en gelukkige manier te doen door de toepassing van exoskeletten te versnellen. Eenmaal gevestigd in deze industrieën, verwachten we dat andere industrieën, zoals logistiek en landbouw, snel zullen volgen,” zegt Anton Duisterwinkel, coördinator van EXSKALLERATE bij InnovationQuarter en programmamanager van SMITZH.

Volgens onderzoek van de EXSKALLERATE-partners zou het gebruik van exoskeletten 10-40% van de piekbelasting van de spieren kunnen verlichten voor passieve exoskeletten, en tot 80% voor actieve exoskeletten.

Het consortium dat bestaat uit bedrijfsondersteunende organisaties, clusters en onderzoeksinstituten zal hiervoor fieldlabs opzetten en helpen ontwikkelen. Daarnaast zullen er ook verschillende informatieve workshops voor mkb-bedrijven worden georganiseerd. Hierin denken experts mee in uitdagingen en oplossingen die mkb’s tegenkomen bij de adoptie van exoskeletten.

Wat kunnen wij voor jou betekenen?

Ook jij kunt meeprofiteren van de voordelen van exoskeletten. Heb je interesse om dit binnen je eigen organisatie toe te passen en samen met TNO onderzoek te doen naar de voordelen? Neem dan contact op met Lotte de Groen. Houd de internationale projectwebsite in de gaten voor projecten en workshops waaraan je kunt deelnemen of neem direct contact op met Anton Duisterwinkel als je meer wilt weten over het programma.

Gratis whitepaper inclusieve technologie beschikbaar

Om duurzame inzetbaarheid en arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te verbeteren, zijn kennis en innovatie van doorslaggevend belang. Slimme technologieën zoals exoskeletten, AR, VR en cobots kunnen hieraan bijdragen. Binnen SMITZH willen we het aantal toepassingen van inclusieve technologie in onze regio bevorderen. Onlangs bracht TNO een gratis whitepaper uit over inclusieve technologie. Hierin lees je welke mogelijkheden deze nieuwe technologieën bieden voor kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt.

Met inclusieve technologieën bedoelen we technologieën die mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie helpen bij het zoeken en vinden van werk en bij het duurzaam aan het werk blijven. Technologieën kunnen fysieke ondersteuning bieden zoals de inzet van exoskeletten bij het verbeteren van de houding. Wanneer bijvoorbeeld Augmented Reality (AR) wordt ingezet bij het versterken van het geheugen, spreken we over cognitieve ondersteuning. Daarnaast kunnen psychosociale technologieën zoals sociale robots helpen bij het vergroten van vertrouwen en bevorderen van de motivatie.

Wil jij weten hoe je met de inzet van technologie je medewerkers langer aan het werk houdt?; hoe je personeel kunt aannemen met een laag opleidingsniveau of een handicap; of hoe je langdurig ziek personeel weer kunt re-integreren? Verken de mogelijkheden in deze whitepaper van TNO. Zoek je ondersteuning bij het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie of pilot, wellicht kunnen we je daar vanuit SMITZH bij helpen met eerdere kennis en ervaring of financiële ondersteuning.

Lees verder

Download hier de whitepaper van TNO.

Augmented Reality: Handmatig assembleren met minder fouten

Augmented Reality (AR) in een productieomgeving, wat levert dat op? Die vraag staat centraal in de pilot die Boers & Co en TNO momenteel doen. Samen onderzoeken zij wat AR-ondersteuning betekent bij het handmatig assembleren van productonderdelen. Hoe verloopt de interactie tussen medewerker en techniek? Zijn er daadwerkelijk resultaten in kwaliteit en doorlooptijd op te merken? En zo ja, wegen die op tegen de investeringen die je moet doen?

Guided manufacturing: ondersteuning bij complex en nieuw werk

Veel complexe en sterk variërende taken binnen de industrie zijn nog steeds mensenwerk. Wel komt er meer en meer technologie beschikbaar om mensen daarbij te ondersteunen (guided manufacturing). Denk aan exoskeletten, cobots, AR-brillen en AR-projectietechnologie. Reinier Könemann van TNO doet onderzoek naar de toepassing van guided manufacturing bij het inwerken van nieuwe medewerkers, het effect op werkplezier en het kwaliteitsverschil bij het ondersteunen van complexe processen.

Samen met Ward Bingley, Manager Operations bij Boers & Co MechaTronica Industrie, toetst hij de toegevoegde waarde van AR-technologie in een bestaand assemblageproces. Boers & Co produceert en assembleert fijne product(onderdelen) uit diverse materialen voor bijvoorbeeld reddingsuitrustingen, instrumenten voor oogchirurgie en aerospace. Het bedrijf werkt veel met flexkrachten, waardoor inleren vaak nodig is. De verwachting is dat dit met een AR-systeem/instructie met minimale inspanning van ervaren medewerkers kan.

SMITZH spreekt met Frits (L), Reinier (M) en Ward (R) over de pilot bij Boers & Co

SMITZH spreekt met Frits (L), Reinier (M) en Ward (R) over de pilot bij Boers & Co

Smart Joints in elkaar zetten vergt precisie

Medewerker Frits Koole assembleert SmartJoints. De SmartJoint is een productonderdeel van het exoskelet van Laevo, een mechanisch harnas om je rug te ontlasten tijdens voorovergebogen houdingen. Frits staat aan een flexibel in te richten werktafel met 42 bakjes vol verschillende productonderdelen en krijgt stap voor stap aanwijzingen op de tafel en bakjes geprojecteerd over wat hij moet doen.

Reinier: “Ik heb de fysieke werkopstelling bij Boers & Co precies gelaten zoals die was. Het enige wat TNO tijdens de pilot toegevoegd heeft, zijn twee projectoren, een camera, de nodige sensoren en een lcd-scherm. Vervolgens ben ik een paar dagen kwijt geweest aan het programmeren van de stappen en toevoegen van plaatjes en teksten.”

Frits: “Door de toevoeging van AR word je verplicht om het proces stapsgewijs te volgen. Vergeet ik de lijm te pakken, dan registreert een sensor dat. Er wordt een rode kleur geprojecteerd op mijn hand en ik kan simpelweg niet verder naar de volgende stap. Dat is wel echt anders dan het werken met een papieren handleiding of stickers met nummers.”

Van batch productie naar one-piece-flow

De AR-instructie helpt bij de switch die Boers & Co wil maken van assembleren in batch naar one-piece-flow. One-piece-flow is het produceren en verplaatsen van één item per keer (of kleine en consistente hoeveelheden per keer) door een serie van processtappen. Dit gebeurt zo geleidelijk mogelijk, waarbij alleen wordt gemaakt wat de volgende stap nodig heeft. Dit is het tegenovergestelde van klassieke batch productie waarbij grote hoeveelheden ineens gemaakt worden, liggen te wachten en weer verder gaan in het proces. Het grote voordeel van one-piece-flow is dat er veel soorten verspillingen geëlimineerd kunnen worden (waaronder overproductie, wachten en kwaliteitsproblemen).

Flexibel leveren in kleine aantallen tegen hoge kwaliteit

Ward: “Veel van onze klanten vragen om een flexibele productie gekoppeld aan hun eigen processen. Voorraad kost immers geld. Tegen de tijd dat we een oplage geproduceerd hebben, kunnen onze klanten al weer iteraties aan het ontwerp hebben doorgevoerd. Dit vraagt maximale flexibiliteit. Middels Quick Response Manufacturing, werken we in kleine series en proberen we voorraden in de supply chain te voorkomen. Mensen doen niks bewust verkeerd. Maar in een complexe samenstelling is een vergissing snel gemaakt, helemaal als de series klein zijn. Dan neemt de kans hierop toe. Ik wil weten of de inzet van AR helpt bij het verminderen van het aantal fouten. En of de kosten daarvan opwegen tegen de kwaliteitsverbetering.”

Met behulp van AR worden aanwijzingen op het werkblad, de bakjes en de hand van Frits geprojecteerd.

Met behulp van AR worden aanwijzingen op het werkblad, de bakjes en de hand van Frits geprojecteerd.

Meten, meten, meten…op zoek naar balans

Reinier: “In de pilot meten we alles. Hoe lang een medewerker over de stappen doet, welke stappen veel tijd kosten of mogelijk fouten opleveren. Dankzij Boers & Co hoefden we geen 0-meting te doen. Het bedrijf had al veel data om aan ons te overhandigen.”

Ward:  “Binnen Boers & Co zijn alle machines connected. We zijn een smart factory. We zetten flink in op IoT en Big Data, we hebben al een pilot gedaan met het tellen van onze voorraad met een drone, sensoren meten trillingen, temperaturen en andere parameters in onze machines en we zijn bezig met de implementatie van cobots waar het kan en binnenkort rijdt hier een AIV rond (redactie: Autonomous Intelligent Vehicle, een zelfstandig rijdende intelligente transportrobot). Omdat we altijd door willen bouwen aan onze smart factory, hebben we al nagedacht over hoe we dit soort AR-systemen straks kunnen plaatsen in ons nieuwe pand wat in februari 2020 gereed is. Wij sturen niet alleen op het verkorten van de tijd dat we met een product bezig zijn, maar willen de totale doorlooptijd van het productieproces verkorten. Dat betekent optimaliseren door wachttijden weg te nemen en fouten te voorkomen.”

Reinier: “Uiteraard wil je precies weten hoeveel het voorkomen van een fout je kost. Je bent op zoek naar balans. Waar die ligt, maken we met deze pilot meer inzichtelijk. We gebruiken de resultaten uit deze pilot om generieke uitspraken te doen die relevant zijn voor andere type processen of bedrijven die deze technologie willen toepassen.”

Ervaring en leercapaciteit

Ward: “Op dit moment kunnen we nog niets over de resultaten zeggen; maar ik heb het idee dat ik al kwaliteitsverschillen zie.”

Frits: “Het werken met de AR, maakt het inleren makkelijk. Inmiddels weet ik wel hoe de SmartJoint in elkaar moet zetten. Toch houdt het systeem me scherp. Het is niet storend.”

Reinier licht toe dat er in een volgende pilot ook getest kan worden met de flexibiliteit van het AR-systeem. Nu is het statisch en ziet Frits dezelfde stappen als gisteren. Er zouden aanpassingen kunnen komen naar ervaringsniveau en/of leercapaciteit. Bijvoorbeeld de informatie reduceren op basis van het aantal herhalingen of de snelheid waarmee een bepaalde stap doorlopen wordt.

Vervolgstappen

De werkopstelling bij Boers & Co is bij publicatie van dit artikel verdwenen. Bedrijven met interesse kunnen een soortgelijke demo-opstelling bekijken in fieldlab RoboHouse. TNO voert op dit moment analyses uit op de verzamelde data. Op 23 oktober wordt een afsluitende workshop georganiseerd bij RoboHouse voor iedereen met interesse. Deelnemers kunnen er aan de slag met een canvas om te bepalen of, en waar zij de AR-technologie in kunnen zetten en wat het oplevert binnen hun bedrijf. Tijdens deze bijeenkomst worden de resultaten gedeeld van het overkoepelende SMITZH project guided manufacturing. Ook Ward en Reinier zullen hier hun bevindingen terugkoppelen.

Inspiratiecase: Boers & Co Augmented Reality

Augmented Reality (AR) in een productieomgeving, wat levert dat op? Die vraag staat centraal in de pilot die Boers & Co en TNO momenteel doen. Samen onderzoeken zij wat AR-ondersteuning betekent bij het handmatig assembleren van productonderdelen. Hoe verloopt de interactie tussen medewerker en techniek? Zijn er daadwerkelijk resultaten in kwaliteit en doorlooptijd op te merken? En zo ja, wegen die op tegen de investeringen die je moet doen?

Guided manufacturing: ondersteuning bij complex en nieuw werk

Veel complexe en sterk variërende taken binnen de industrie zijn nog steeds mensenwerk. Wel komt er meer en meer technologie beschikbaar om mensen daarbij te ondersteunen (guided manufacturing). Denk aan exoskeletten, cobots, AR-brillen en AR-projectietechnologie. Reinier Könemann van TNO doet onderzoek naar de toepassing van guided manufacturing bij het inwerken van nieuwe medewerkers, het effect op werkplezier en het kwaliteitsverschil bij het ondersteunen van complexe processen.

Samen met Ward Bingley, Manager Operations bij Boers & Co MechaTronica Industrie, toetst hij de toegevoegde waarde van AR-technologie in een bestaand assemblageproces. Boers & Co produceert en assembleert fijne product(onderdelen) uit diverse materialen voor bijvoorbeeld reddingsuitrustingen, instrumenten voor oogchirurgie en aerospace. Het bedrijf werkt veel met flexkrachten, waardoor inleren vaak nodig is. De verwachting is dat dit met een AR-systeem/instructie met minimale inspanning van ervaren medewerkers kan.

SMITZH spreekt met Frits (L), Reinier (M) en Ward (R) over de pilot bij Boers & Co

SMITZH spreekt met Frits (L), Reinier (M) en Ward (R) over de pilot bij Boers & Co

Smart Joints in elkaar zetten vergt precisie

Medewerker Frits Koole assembleert SmartJoints. De SmartJoint is een productonderdeel van het exoskelet van Laevo, een mechanisch harnas om je rug te ontlasten tijdens voorovergebogen houdingen. Frits staat aan een flexibel in te richten werktafel met 42 bakjes vol verschillende productonderdelen en krijgt stap voor stap aanwijzingen op de tafel en bakjes geprojecteerd over wat hij moet doen.

Reinier: “Ik heb de fysieke werkopstelling bij Boers & Co precies gelaten zoals die was. Het enige wat TNO tijdens de pilot toegevoegd heeft, zijn twee projectoren, een camera, de nodige sensoren en een lcd-scherm. Vervolgens ben ik een paar dagen kwijt geweest aan het programmeren van de stappen en toevoegen van plaatjes en teksten.”

Frits: “Door de toevoeging van AR word je verplicht om het proces stapsgewijs te volgen. Vergeet ik de lijm te pakken, dan registreert een sensor dat. Er wordt een rode kleur geprojecteerd op mijn hand en ik kan simpelweg niet verder naar de volgende stap. Dat is wel echt anders dan het werken met een papieren handleiding of stickers met nummers.”

Van batch productie naar one-piece-flow

De AR-instructie helpt bij de switch die Boers & Co wil maken van assembleren in batch naar one-piece-flow. One-piece-flow is het produceren en verplaatsen van één item per keer (of kleine en consistente hoeveelheden per keer) door een serie van processtappen. Dit gebeurt zo geleidelijk mogelijk, waarbij alleen wordt gemaakt wat de volgende stap nodig heeft. Dit is het tegenovergestelde van klassieke batch productie waarbij grote hoeveelheden ineens gemaakt worden, liggen te wachten en weer verder gaan in het proces. Het grote voordeel van one-piece-flow is dat er veel soorten verspillingen geëlimineerd kunnen worden (waaronder overproductie, wachten en kwaliteitsproblemen).

Flexibel leveren in kleine aantallen tegen hoge kwaliteit

Ward: “Veel van onze klanten vragen om een flexibele productie gekoppeld aan hun eigen processen. Voorraad kost immers geld. Tegen de tijd dat we een oplage geproduceerd hebben, kunnen onze klanten al weer iteraties aan het ontwerp hebben doorgevoerd. Dit vraagt maximale flexibiliteit. Middels Quick Response Manufacturing, werken we in kleine series en proberen we voorraden in de supply chain te voorkomen. Mensen doen niks bewust verkeerd. Maar in een complexe samenstelling is een vergissing snel gemaakt, helemaal als de series klein zijn. Dan neemt de kans hierop toe. Ik wil weten of de inzet van AR helpt bij het verminderen van het aantal fouten. En of de kosten daarvan opwegen tegen de kwaliteitsverbetering.”

Met behulp van AR worden aanwijzingen op het werkblad, de bakjes en de hand van Frits geprojecteerd.

Met behulp van AR worden aanwijzingen op het werkblad, de bakjes en de hand van Frits geprojecteerd.

Meten, meten, meten…op zoek naar balans

Reinier: “In de pilot meten we alles. Hoe lang een medewerker over de stappen doet, welke stappen veel tijd kosten of mogelijk fouten opleveren. Dankzij Boers & Co hoefden we geen 0-meting te doen. Het bedrijf had al veel data om aan ons te overhandigen.”

Ward:  “Binnen Boers & Co zijn alle machines connected. We zijn een smart factory. We zetten flink in op IoT en Big Data, we hebben al een pilot gedaan met het tellen van onze voorraad met een drone, sensoren meten trillingen, temperaturen en andere parameters in onze machines en we zijn bezig met de implementatie van cobots waar het kan en binnenkort rijdt hier een AIV rond (redactie: Autonomous Intelligent Vehicle, een zelfstandig rijdende intelligente transportrobot). Omdat we altijd door willen bouwen aan onze smart factory, hebben we al nagedacht over hoe we dit soort AR-systemen straks kunnen plaatsen in ons nieuwe pand wat in februari 2020 gereed is. Wij sturen niet alleen op het verkorten van de tijd dat we met een product bezig zijn, maar willen de totale doorlooptijd van het productieproces verkorten. Dat betekent optimaliseren door wachttijden weg te nemen en fouten te voorkomen.”

Reinier: “Uiteraard wil je precies weten hoeveel het voorkomen van een fout je kost. Je bent op zoek naar balans. Waar die ligt, maken we met deze pilot meer inzichtelijk. We gebruiken de resultaten uit deze pilot om generieke uitspraken te doen die relevant zijn voor andere type processen of bedrijven die deze technologie willen toepassen.”

Ervaring en leercapaciteit

Ward: “Op dit moment kunnen we nog niets over de resultaten zeggen; maar ik heb het idee dat ik al kwaliteitsverschillen zie.”

Frits: “Het werken met de AR, maakt het inleren makkelijk. Inmiddels weet ik wel hoe de SmartJoint in elkaar moet zetten. Toch houdt het systeem me scherp. Het is niet storend.”

Reinier licht toe dat er in een volgende pilot ook getest kan worden met de flexibiliteit van het AR-systeem. Nu is het statisch en ziet Frits dezelfde stappen als gisteren. Er zouden aanpassingen kunnen komen naar ervaringsniveau en/of leercapaciteit. Bijvoorbeeld de informatie reduceren op basis van het aantal herhalingen of de snelheid waarmee een bepaalde stap doorlopen wordt.

Vervolgstappen

De werkopstelling bij Boers & Co is bij publicatie van dit artikel verdwenen. Bedrijven met interesse kunnen een soortgelijke demo-opstelling bekijken in fieldlab RoboHouse. TNO voert op dit moment analyses uit op de verzamelde data. Op 23 oktober wordt een afsluitende workshop georganiseerd bij RoboHouse voor iedereen met interesse. Deelnemers kunnen er aan de slag met een canvas om te bepalen of, en waar zij de AR-technologie in kunnen zetten en wat het oplevert binnen hun bedrijf. Tijdens deze bijeenkomst worden de resultaten gedeeld van het overkoepelende SMITZH project guided manufacturing. Ook Ward en Reinier zullen hier hun bevindingen terugkoppelen.

Een krachtig koppel: Van der Valk Systemen en Werkse!

Werkse! is sterk in werk. Zij begeleiden Delftenaren met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. Ongeveer 13 maanden geleden kwamen Hans van Zeijl, manager van Werkse!, en Marcel van der Voort, manager Outsourcing, van Van der Valk Systemen met elkaar in contact. Nu vormen zij een krachtig koppel. Zij bewijzen dat nieuwe technologie nieuw perspectief biedt voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Aanleiding: verpakkingswerk

Hans: “We zagen via een andere opdrachtgever dat Van der Valk Systemen diverse systemen maakte voor zowel de tuinbouw als de solar branche. Veel van onze werknemers doen nu verpakkingswerk. Omdat dit werk afneemt en de mensen meer kunnen dan alleen een zakje plakken en een schroefje vastdraaien, zochten we naar alternatieven. In het contact met Van der Valk Systemen zag ik een kans.”

Marcel: “Van der Valk Systemen groeit snel. Het is dan belangrijk rust te creëren in de verschillende productieprocessen. We stonden voor de vraag: gaan we opschalen of uitbesteden? Vanuit onze visie op Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen zijn wij al bekend met sociale werkplaatsen en besteden hier ook aan uit. Als beide partijen goed samenwerken is dit een win-winsituatie. Met Hans van Werkse! had ik direct een klik. Hun bedrijfsfilosofie past erg goed bij de onze.”

Hans: “Het beeld bestaat dat nieuwe technologie kwetsbare mensen in de weg staat. Maar hier kan het ons juist gaan helpen. Vorig jaar heb ik een klein projectje gedaan in samenwerking met de Haagse Hogeschool. Het ging daarbij om werkzaamheden waarbij een fijne motoriek nodig is om hele kleine materialen beet te pakken. Wanneer je dit veelvuldig moet doen, raak je het gevoel ervoor kwijt. Techniek helpt dan.”

De pilot: AR inzet bij RoboHouse

Werkse! en Van der Valk Systemen hebben via SMITZH geld gekregen om een pilot te draaien met nieuwe technologie. Samen met TNO zetten zij een nieuw instructiesysteem op. Werknemers worden met lichtsignalen de weg gewezen naar de volgende stap in het productieproces van de componenten van Van der Valk Systemen. De pilot wordt gedaan in fieldlab RoboHouse in Delft. Als het daar werkt, dan zal er bij Werkse! 3 tot 6 weken getest worden met de medewerkers. Daarna wordt er geëvalueerd. Als blijkt dat de nieuwe technologie bijdraagt aan de vaardigheid van werknemers, kan dit ook worden ingezet bij bijvoorbeeld solderen of het bewerken van elektrische bedrading.

Marcel: “Van der Valk Systemen heeft innovatie hoog in het vaandel staan. Dat zie je terug in de producten. Sinds 1963 ontwikkelen we hoogwaardige systemen voor de glastuinbouw. In 2009 hebben we dit uitgebreid met de ontwikkeling van slimme bevestigingsmaterialen voor zonnepanelen. Mede hierdoor zijn we gegroeid van 30 naar 90 medewerkers. Zonder technologische ontwikkelingen zou dit niet mogelijk zijn. Techniek dient de mens. Wat voor Van der Valk Systemen geldt, geldt ook voor Werkse!.”

De techniek die in deze pilot wordt ingezet heet Augmented Reality (AR). AR betekent letterlijk “het toevoegen van informatie aan de werkelijkheid”. Een smart beamer projecteert werkinstructies (biiv foto’s, tekst, filmpjes, een pijl) voor de operator stapsgewijs op het werkblad of het product. Een camera ziet dat de medewerker een onderdeel heeft gepakt of geplaatst, waardoor automatisch de volgende werkinstructie wordt geprojecteerd. TNO ontwikkelt demonstrators en doet onderzoek naar de effectiviteit van dergelijke nieuwe AR technologie samen met bedrijven (zoals met Werkse!) en Fieldlabs (zoals in Robohouse).

Meer informatie

Neem contact op met Gu van Rhijn van TNO

 

Evenementen

ZIE 2020 mensgerichte technologie: robotisering

Door de ontwikkelingen rond corona heeft HollandInstrumentation besloten haar jaarevent ZIE 2020 met het thema ‘Mensgerichte technologie in harmonie’ dit najaar te organiseren op drie verschillende data. Om de veiligheid van de aanwezigen te garanderen is besloten om maximaal 50 personen toe te staan. Daarnaast worden de presentaties live gestreamd via internet. De derde bijeenkomst vindt plaats op 16 november 2020 tussen 14:30 en 18:30 uur bij de Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht.

Dit jaar richt ZIE haar pijlen op ‘Mensgerichte Technologie’. Technologie die complexe taken eenvoudiger maakt zodat uw mensen sneller leren, minder fouten maken en op een gezonde, efficiënte manier werken. Tijdens dit ZIE-event staan op het programma:

  • Festo / Robohouse / TNO met het thema robotisering.
  • De gastspreker en het bedrijf dat pitcht worden nog bekend gemaakt.
  • Op de Bedrijvenmarkt laten verschillende deelnemers en partners van HollandInstrumentation zien wat ze te bieden hebben. En natuurlijk is er voldoende gelegenheid om te netwerken op gepaste afstand!

Zie hier het volledige programma van 16 november.

Je kunt je hier aanmelden voor fysieke deelname aan de drie ZIE 2020 events. Omdat het aantal plaatsen beperkt is, kun je hier je volgorde van voorkeur aangeven per event. Je hoort uiterlijk 2 weken voor aanvang of je aanwezig kan zijn bij het event van je voorkeur.

Direct aanmelden

Klik hier

 

ZIE 2020 mensgerichte technologie: de invloed op de mens

Door de ontwikkelingen rond corona heeft HollandInstrumentation besloten haar jaarevent ZIE 2020 met het thema ‘Mensgerichte technologie in harmonie’ dit najaar te organiseren op drie verschillende data. Om de veiligheid van de aanwezigen te garanderen is besloten om maximaal 50 personen toe te staan. Daarnaast worden de presentaties live gestreamd via internet. De tweede bijeenkomst vindt plaats op 15 oktober 2020 tussen 14:30 en 18:30 uur bij de Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht.

Dit jaar richt ZIE haar pijlen op ‘Mensgerichte Technologie’. Technologie die complexe taken eenvoudiger maakt zodat uw mensen sneller leren, minder fouten maken en op een gezonde, efficiënte manier werken. Tijdens dit ZIE-event staan op het programma:

  • Gastspreker Michel van Dartel, lector Mensgericht Creëren aan de Avans Hogeschool. Hij levert als psycholoog interessante inzichten in de maatschappelijke impact van technologie.
  • ArtiShock met als onderwerp: Digitale Transformatie met Augmented Reality
  • Skelex met een bedrijfspitch over exoskeletten.
  • Op de Bedrijvenmarkt laten verschillende deelnemers en partners van HollandInstrumentation zien wat ze te bieden hebben. En natuurlijk is er voldoende gelegenheid om te netwerken op gepaste afstand!

Zie hier het volledige programma van 15 oktober.

Je kunt je hier aanmelden voor fysieke deelname aan de drie ZIE 2020 events. Omdat het aantal plaatsen beperkt is, kun je hier je volgorde van voorkeur aangeven per event. Je hoort uiterlijk 2 weken voor aanvang of je aanwezig kan zijn bij het event van je voorkeur.

Direct aanmelden

Klik hier

 

ZIE 2020 mensgerichte technologie: de toekomst

Door de ontwikkelingen rond corona heeft HollandInstrumentation besloten haar jaarevent ZIE 2020 met het thema ‘Mensgerichte technologie in harmonie’ dit najaar te organiseren op drie verschillende data. Om de veiligheid van de aanwezigen te garanderen is besloten om maximaal 50 personen toe te staan. Daarnaast worden de presentaties live gestreamd via internet. De eerste bijeenkomst vindt plaats op 15 september 2020 tussen 14:30 en 18:30 uur bij de Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht. SMITZH verzorgt ook een themasessie.

Dit jaar richt ZIE haar pijlen op ‘Mensgerichte Technologie’. Technologie die complexe taken eenvoudiger maakt zodat uw mensen sneller leren, minder fouten maken en op een gezonde, efficiënte manier werken. Tijdens dit ZIE-event wordt dieper ingegaan op:

Mensgerichte technologie: de toekomst

Gastspreker Deborah Nas, een bekende trendwatcher en futurist, geeft een doorkijkje in de toekomst op een wereld met mensgerichte technologie op de werkvloer (en thuis).

Themasessie door SMITZH: Mensen of machines, waar moet ik in investeren?

Innovatie komt met investeringen, maar welke zorgt voor het juiste effect bij jouw bedrijf? Met het innovatieprogramma SMITZH werkt TNO aan een methode die bedrijven in 2 of 3 workshops helpt bij het duidelijk krijgen óf, en zo ja, hoe deze investeringen in technologie zich terug zullen verdienen. Tijdens dit ZIE event hoor je er meer over en kun je je vragen stellen.

Op de Bedrijvenmarkt laten verschillende deelnemers en partners van HollandInstrumentation zien wat ze te bieden hebben. Boers & Co bespreekt tijdens een pitch wat zij aan mensgerichte technologie gehad hebben. En natuurlijk is er voldoende gelegenheid om te netwerken. Kijk hier voor het volledige programma van de events.

Je kunt je hier aanmelden voor fysieke deelname aan de drie ZIE 2020 events. Omdat het aantal plaatsen beperkt is, kun je hier je volgorde van voorkeur aangeven per event. Je hoort uiterlijk 2 weken voor aanvang of je aanwezig kan zijn bij het event van je voorkeur.

Direct aanmelden

Klik hier

 

Webinar: exoskeletten potentiële impact en belemmeringen voor adoptie

Vanuit het Europese EXSKALLERATE project wordt 25 juni een webinar georganiseerd over de toepassingen van exoskeletten in de industrie. Je krijgt uitleg over mogelijke toepassingen van exoskeletten. Ook hoor je meer over de doelen en aansluitmogelijkheden bij het project EXSKALLERATE. Exoskeletten helpen het aantal spier- en skeletletsels te verminderen en de vitaliteit van werknemers te verhogen. Dit betekent minder kosten voor zaken als uitval, ziekte en re-integratie en een voorsprong op concurrenten die deze technologie niet gebruiken.

Een van de thema’s waar SMITZH op inzet is mensgerichte technologie. Exoskeletten zijn een mooi voorbeeld van mensgerichte technologie. Ze ondersteunen medewerkers bij hun werk zoals bijvoorbeeld zwaar tilwerk. Het doel van het project EXSKALLERATE is een toonaangevend ecosysteem te bouwen rondom exoskeletten zodat meer mkb’ers gebruik gaan maken van deze technologie. Meer informatie over het EXSKALLERATE project en de relatie met SMITZH lees je hier.

Programma

In dit webinar zal Michiel de Looze van TNO je meenemen in de laatste ontwikkelingen en toepassingen voor industriële exoskeletten. Ook zal hij aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden barrières bespreken die de acceptatie ervan in de weg kunnen staan en welke mogelijkheden er zijn om die te omzeilen.

Vanuit InnovationQuarter zal daarnaast het nieuwe EXSKALLERATE-project worden geïntroduceerd. Je hoort meer over de plannen en mogelijkheden om bij dit internationale project aan te haken.

De sessie wordt gehost door Bax & Company zij verzorgen de coördinatie van het project.

Aanmelden

De voertaal van dit event is in het Engels vanwege het internationale karakter van het project. Aanmelden kan hier. Na aanmelding ontvang je een link om online deel te kunnen nemen.